7, డిసెంబర్ 2015, సోమవారం

శ్రీరామ నవమాలిని





      నవమాలిని.
      ఇనకుల నాయకా యితరు లేలా
      నను నిను కన్నుగానకను తిట్టన్
      దనుజుల పైన నాదరము ధర్మం
      బన నగు నట్టి వీ రసురు లేమో
      
            




నవమాలినీ వృత్తం

ఈ నవమాలినీ వృత్తానికి గణవిభజన న - జ - భ - య.  యతిస్థానం 8వ అక్షరం. వృత్తానికి ప్రాసనియమం ఉంటుంది.
ఈ వృత్తంలో విశేషం ఏమిటంటే యతిస్థానంలో లఘువు ఉండటం. సాధారంగా వృత్తాల్లో యతిస్థానంలో ఒక గురువు ఉంటుంది.

పూర్వకవి ప్రయోగాలేమన్నా ఉన్నాయేమో తెలియదు.

దీని నడక చూస్తే ఇల్లా ఉంది:

      ఇనకుల - నాయకా - యితరు - లేలా
      నను నిను - కన్నుగా - నకను - తిట్టన్
      దనుజుల - పైన నా - దరము - ధర్మం
      బన నగు - నట్టి వీ - రసురు -లేమో

 వేరే‌ నడకలతో ఈ వృత్తంలో‌ పద్యం సాధ్యమా అన్నది పరిశీలనార్హమైన విషయం.



3 వ్యాఖ్యలు:


  1. వీరసురులేమో ! సందేహం కూడా నా?
    జిలేబి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  2. భేష్ ! భావం బాణమై తాకింది. రామ రావణులను పూజించే సంప్రదాయం సమాంతరంగా ద్విధా ప్రవర్తిల్లుతోంది . అస్తు . మీ పద్యంలోని చివరి రెండు పాదాల భావం మాత్రం చాల బాగుంది. ' యద్భావం తద్భవతి 'కి కొనసాగింపన్నట్టుగా.

    ఇక వ్యాకరణాంశ రీత్యా ' కొందరు లాక్షణికులు ' కన్నుగానకను - దగ్గర ' కానక ' (కాను + అక) అన్న వ్యతిరేక క్త్వార్థం ద్రుతాన్నెలా తనతో కలుపుకుంది అని అడగవచ్చు. " తెనుగునకున్న వ్యాకరణ దీపము చిన్నది ---- " అన్న వేంకట శాస్త్రి గారెప్పుడో తమ కథలూ గాథల్లో సమాధానం చెప్పే ఉన్నారు దీనికి చెదురుమదురుగా ఉన్న కవిత్రయోదాహరణములిస్తూ . ఆయా తావుల్లో ఆయా ప్రయోగములు నిపాతములంతే ! వేరొక మాట లేదు. కనుక ఇదీ ఒకందుకు మంచిదే - ఒకానొక విద్యా సంబంధి చర్చ జరగనిస్తుంది కూడా .

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు

కం. పలుకుడు పలికెడు నెడలను
పలుకుల విలువలకు మురిసి పలికెడు కళలో
నిల గడుగడు నిపుణులు తగ
పలికెడు తెఱగిటుల ననుచు పలుకగ విబుధుల్

(తెలుగులో వ్రాయటానికి అవసరమైతే లేఖిని సహాయం తీసుకోండి. Windows వాడేవారు ప్రముఖ్ IME డౌన్ లోడ్ చేసుకోవచ్చును )

గమనిక: అమోదించబడిన వ్యాఖ్యలు మాత్రమే ప్రచురించబడతాయి.