30, మార్చి 2020, సోమవారం

మంత్ర మిదే మంత్రము మహిమాన్విత మంత్రము


మంత్ర మిదే మంత్రము మహిమాన్విత మంత్రము

మంత్రసప్తకోటి తలమానిక మగు మంత్రము



అభయ మిచ్చు మంత్రము ఆర్తిదీర్చు మంత్రము

ఉభయ లోకముల యందు కీర్తినిచ్చు మంత్రము

విభవమిచ్చు మంత్రము విద్యలిచ్చు మంత్రము

సభల యందు నీకెపుడు జయము నిచ్చు మంత్రము



అతిసులభ మంత్రము అందమైన మంత్రము

సతతముపాసింప దగిన సత్యమైన మంత్రము

ప్రతిలేని మంత్రము పావనమగు మంత్రము

అతులితైశ్వర్యముల నందించెడు మంత్రము



కోరదగిన మంత్రము  కొంగుబంగరు మంత్రము

ఘోరభవారణ్యమున దారిచూపు మంత్రము

నారాయణ మంత్రము నమ్మదగిన మంత్రము

శ్రీరామ రామ యను శీఘ్రఫలద మంత్రము


28, మార్చి 2020, శనివారం

చాలదా యేమి యీ చక్కని మంత్రము


చాలదా యేమి యీ చక్కని మంత్రము

మేలైన మంత్రము మేలుచేయు మంత్రము



మునులుమెచ్చు మంత్రము జనులుమెచ్చు మంత్రము

మనసున్న వారెల్ల మదినెంచు మంత్రము

తనివార ధ్యానించ దగినగొప్ప మంత్రము

వనజాక్షి జనకజకు ప్రాణమైన మంత్రము



బ్రతుకు నిచ్చు మంత్రము పావనమగు మంత్రము

చతురాస్య నుతమైన చక్కనైన మంత్రము

మెతుకు నిచ్చు మంత్రము వెతలుదీర్చు మంత్రము

అతులితైశ్వర్యముల నందించు మంత్రము



పావనమగు మంత్రము ప్రతిలేని మంత్రము

భావించు వారి కపవర్గమిచ్చు మంత్రము

పావనికి ప్రాణమై వరలునట్టి మంత్రము

దేవుడు శ్రీరాముని దివ్య నామ మంత్రము



ఇత డెవ రందు వమ్మా యితడే రాముడు


ఇత డెవ రందు వమ్మా యితడే రాముడు

యితడే రాము డంటే యితడే శ్రీహరి



ఇతడే శ్రీహరి యైతే యితడి చక్ర మేది

యితడి చక్ర మేదమ్మా యితడి శంఖమేది

యితడి గదానందకంబు లెందున్నవమ్మా

చతురుడై యవి దాచి చనుదెంచెనా



చనుదెంచెనమ్మ హరి జానకీరాముడై

మనుజు డైన కాని  రావణుని జంప రాదని

కనవమ్మ యదే గగనఘననీల వపుషము

మన శ్రీహరి రాముడై మహి నవతరించెను



అవతరించెనా ఓహో హరి శ్రీరాముడై

ధవళాక్షు డితడు సర్వదైత్యజాతి నణచ

అవునవును సురలు నరులు నందరును మెచ్చగ

భువి నేలె హరి రామభూమీశుడై





భజభజ మనసా పావనమంత్రం విజయరామ మంత్రం


భజభజ మనసా పావనమంత్రం

విజయరామ మంత్రం



నారకశిక్షావారకమంత్రం

వారిజభవసంభావిత మంత్రం

ఘోరభవార్ణవ తారకమంత్రం

నారాయణ శుభమంత్రం



సీతాసాధ్వీసేవిత మంత్రం

వాతాత్మజసంభావిత మంత్రం

భూతనాథసంపూజిత మంత్రం

దైతేయాహిత మంత్రం



సురగణసేవిత శోభన మంత్రం

వరముని జన సంభావిత మంత్రం

నిరుపమమహిమాన్విత హరిమంత్రం

పరమపదప్రద మంత్రం


26, మార్చి 2020, గురువారం

ధనుర్వేదమే యౌపోసనము పట్టినావు


ధనుర్వేదమే  యౌపోసనము పట్టినావు

నిను మించిన వాడు లే డన మించినావు



విల్లుచేత బట్టితివి విపినములు చేరితివి

చిల్లరరాకాసుల చెండాడి నిలచితివి

చల్లగా విశ్వామిత్రు సవనమును కాచితివి

నల్లవాడ కౌసల్యానందనా దాశరథి



పెద్దవిల్లు విఱచితివి పెండ్లిపీట లెక్కితివి

పెద్దకనుల జానకికి పెనిమిటి వీవైతివి

సద్దుచేయు జామదగ్ని సందడి నణచితివి

ముద్దు కుఱ్ఱడా ఓ మోహనాకారుడా



ఘన విష్ణుకోదండమున రాక్షసాళిని

మొనలనేసి కైకసి పుత్రుని జంపితివి

వనజసంభవుడు శివుడు వచ్చి నిన్ను పొగడగ

ఘనతకెక్కి నావో కమలాయతాక్షుడా


24, మార్చి 2020, మంగళవారం

దారిచూపే దైవమా దశరథాత్మజా నిన్నుచేరు దారి యొకటి వేగ చెప్పవేమయా


దారిచూపే దైవమా దశరథాత్మజా నిన్ను

చేరు దారి యొకటి వేగ చెప్పవేమయా



కొందరేమో వైరాగ్యమున కూడియుండు నట్టి వారు

చెందుదురు నిన్ననుచు చెప్పుచుందురు

ముందు నాకా వైరాగ్యము బోధచేసే వారెవ్వరు

కందు వెఱుగు నీవే చెప్ప గలవుగా దారి



జ్ఞానసంపన్నులకు బాగుగాను తెలియవచ్చు నండ్రు

మానవులకు నిన్ను చేరు మంచిదారులు

జ్ఞానమిది యజ్ఞానమనుచు పూని బోధించే దెవ్వరు

నేనెఱుగ నట్టి ఘనుల నీవు చెప్ప వలయు దారి



యుక్తి యొక్క టున్న దదియు ఓహో నాబోంట్ల కైన

యుక్తమై యుండు ననుచు  నొక్కమాటను

భక్తిమార్గమును గూర్చి బాగుగాను వినుచునుందు

భక్తుడనే గనుక చూపవయ్య నాకు దారి నింక


19, మార్చి 2020, గురువారం

మంచిమాట పలుకవే మనసా ఓ మనసా



మంచిమాట పలుకవే మనసా ఓ మనసా

మంచివాడు రాముడని మరువకే మనసా


ఇద్దరినద్దరిని రాము డేగతియను మనసా

పెద్ధలలో పెద్ద రామ విభుడనవే మనసా

పెద్దలిచ్చు దీవనలే ముద్దుకదా మనసా

హద్దులేదు రామునికృప కనవే ఓ మనసా


రామనామ మెపుడు మరువ రాదనవే మనసా

రామసేవ నెపుడు విడువ రాదనవే మనసా

రామభక్తసమాగమము రంజనవే మనసా

రామవిరోధుల చెలిమి రద్దనవే మనసా


రామున కన్యులను తలప రాదనవే మనసా

రాము డొకడె త్రిలోకారాధ్యుడనవె మనసా

రామపదము లందు నిలచి రంజిల్లవె మనసా

రాముడే మోక్షసామ్రాజ్యమిచ్చు మనసా


అతడి పేరు రాము డంట అమితసుకుమారు డంట


అతడి పేరు రాము డంట  అమితసుకుమారు డంట

ప్రతిలేని వీరు డంట అతని గంటిరే



సితతామరసాక్షు డంట జీమూతశ్యాము డంట

ధృతిని మేరుగిరి యంట దురితనాశకుం డంట

సతతశాంతమూర్తి యంట సకలమౌనినుతు డంట

అతిమథురవచను డంట అతని గంటిరే



సమరవిజయశీలి యంట సదాసత్యవ్రతు డంట

విమలధర్మచరితు డంట వీరలోకనుతు డంట

సుమశరసన్నిభు డంట కుమతిజనకాలు డంట

అమితగుణశాలియంట అతని గంటిరే



చిరునగవుల వా డంట వరదీర్ఘభాహు డంట

పరమదయాశాలి యంట పతితపావనుం డంట

గురుమఖరక్షకు డంట కోదండపాణి యంట

హరధనుఛ్ఛేత్త యంట అతని గంటిరే


18, మార్చి 2020, బుధవారం

భావించ వలయును పరమపూరుషుని



భావించ వలయును పరమపూరుషు నొరుల

భావించి సాధించు ప్రయోజనము లేదు



పలుమాట లెందులకు పరమపురుషు రాముని

తలపులలో నుంచుకొన్న తనకు చాలదా

తలపులు భోగాశల తగుల దుర్జనులను

కొలిచి యాపదలలో కూరుకు పోనేల



పలుచేత లెందులకు  పరమపురుషు రాముని

అలయక సేవించుకొన్న నదియె చాలదా

పలుగాకులను గొల్చి పనులు వారికి జేసి

కలతపడుచు జన్మచక్రమమున నుండనేల



పలుజన్మ లెందులకు  పరమపురుషు రాముని

వలచి జీవించితే భవము లుడుగవా

సులభుని విడనాడి పురే క్షుద్రులభావించి

కలగుచు పలుయోనుల కలిగి మలగ నేల


చక్రము శంఖము చక్కగా డాచి విక్రమించ వచ్చెనే వెన్ను డిప్పుడు


చక్రము శంఖము చక్కగా డాచి

విక్రమించ వచ్చెనే వెన్ను డిప్పుడు



రాముడై జగదభిరాముడై మునిమనః

కాముడై యినకుల సోముడై యిదే

పాముపడకను వదలి వచ్చెనే లెస్సగా

భూమి మీదకు రణభూమి మీదకు



కాముని జనకుడు కామారి వినుతుడు

భూమీశుని కొడుకై భూమిజ మగడై

రాముడై కోదండరాముడై వచ్చెనే

భూమి మీదకు రణభూమి మీదకు



పాములపుట్టపై పక్షీంద్రుని కైవడి

దోమటి సురవిరోధులపై నిదే

రాముడై దూకెనే చాల యుద్రేకియై

భూమి మీదకు రణభూమి మీదకు


దశరథునకు కొడుకై తాను రాముడాయె


దశరథునకు కొడుకై తాను రాముడాయె

ప్రశస్తమగు మాయను పన్నినట్టి శ్రీహరి



ఆ రావణు డేమని వరము లడిగినాడు

వారిజభవుడును వల్లెయనంగ

కోరునప్పుడు వాడు కోతులను నరులను

వేరు పెట్టి విడచెను వెఱ్ఱివాడు



అసురవిజృంభణము నణచలేక సురలు

దెసపడి దెసపడి దీనులగుచును

బిసరుహనాభు జేరి విలపించి నంతట

కసిమసంగ దైత్యుని గర్విష్ఠిని



సమయ మెఱిగి రఘువంశ జలధిసోము డగుచు

అమరులకై నిజ మాయనుగొని నరుడై

సమరజయశీలమై సర్వమనోహరమై

అమరువేష మంది యసురు జంప


17, మార్చి 2020, మంగళవారం

ఏమి చేతుర లింగ ఏమి చేతుర -- తత్త్వ గీతం.


ఏమి  చేతుర లింగ ఏమి చేతుర
ఏమి  చేతుర లింగ ఏమి చేతుర

గంగ ఉదకము తెచ్చి నీకు లింగ పూజలు చేద మంటే
గంగ నున్న చేప కప్ప ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావా మహదేవ శంభో మా లింగమూర్తీ

అక్షయావుల పాడి తెచ్చి అర్పితము చేద మంటే
అక్షయావుల లేగదూడ ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావా మహదేవ శంభో మా లింగమూర్తీ

తుమ్మి పూవులు తెచ్చి నీకు తుష్టుగా పూచ్చేద మంటే
కొమ్మ కొమ్మకు కోటి తుమ్మెద ఎంగిలంటున్నాది లింగా
మహానుభావా మహదేవ శంభో మా లింగమూర్తీ

ఈ పాటను బాలమురళి అద్భుతంగా గానం చేసారు. ఆయన గొంతులో యీ తత్త్వాలన్నీ గొప్పగా ఉంటాయి వినటానికి.

తత్త్వాలలో కొట్టవచ్చేటట్లు ఉండే ఒక గుణం ఏమిటంటే వాటిలో భాషాశుధ్ధికి కొంచెం తక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.

చేతు కోతు ఇత్యాదులు తప్పు ప్రయోగాలు. వ్యాకరణం ఒప్పదు మరి.

కాని ఈపాటలో చేతురా అన్న ప్రయోగం ఉంది. ఇంకా అనేక తత్త్వాల్లోనూ ఇలాంటి వ్యాకరణ విరుధ్దమైన ప్రయోగాలు బహుళంగా కనిపిస్తాయి.

దీనికి పెద్ద కష్టపడి కారణం వెదుక నక్కర లేదు. ఈ తత్త్వాలను పాడే వారు ఎక్కువగా దేశద్రిమ్మరులైన సాధువులు. వాళ్ళలో ఎక్కువ మంది వేరే వాళ్ళు పాడుతుండగా విని నేర్చుకొని పాడిన వారే, పాడేవారే.

ఏ తత్త్వగీతం మూలప్రతి ఐనా ఎవరో ఒక కవి శుధ్ధంగా వ్రాసి ఉండవచ్చును. ఆ కవి కూడా ఒక దేశద్రిమ్మరి గోసాయి కావటానికి బోలెడు సావకాశం ఉంది.

అతడి నుండి ముఖతః విని నేర్చుకున్న వారు, వారి శక్తి మేరకు పాడటం వారి ద్వారా ఆ తత్త్వగీతం వ్యాప్తి చెందటం అన్నది సాధారణమైన విషయం.

ఐతే ఈపాడే వాళ్ళలో అనేకమంది గోసాయిలకు పెద్దగా చదువూ సంధ్యా ఉండదు. అందుచేత కొన్ని పదాలను వారు తప్పుగా ఉఛ్ఛరించటం తరచు జరుగుతూ ఉంటుంది. ఆతప్పులు అలాగే ప్రచారం కావటం కూడా అంతే సహజంగా జరుగతూ వస్తుంది కూడా.

ఐతే ఈ తత్త్వాలు ఎంతో ప్రచారంలోని వచ్చినవే మనం నేడు వింటున్నాం. ఇంకా కొన్ని అంత తేలిగ్గా బోధపడకో అంతగా మనస్సుకు హత్తుకోక పోవటం వలననో జనానికి అంది ఉండవు. అందాయీ అంటే వాటిల్లో ఉన్న శ్రవణసుభగత ముఖ్య కారణం.

ఈ ఏమి చేతుర లింగా అన్న తత్త్వ గీతం బాలమురళి గొప్పగా గానం చేసారు.




భగవంతుడికి మనం పూజ చేస్తాం. కాని అసలు పూజ అంటే ఏమిటో ప్రజల్లో అనేక మందికి సరైన అవగాహన ఉన్నట్లు కనిపించదు. ఎందుకంటే ఎక్కువ మంది చేసే పూజావ్యవహారం అంతా వట్టి మొక్కుబడి వ్యవహారం కాబట్టి.

అసలు భగవంతుడి గురించిన సరైన అవగాహన - అంటే భగవంతుడికీ భక్తుడికీ మధ్యన ఉండే బంధం గురించిన సరైన అవగాహన సర్వే సర్వత్రా తప్పుగా అర్ధం చేసుకోబడుతున్నది. ఇది చాలా విచారించవలసిన విషయం.

భక్తి అనేది పరమప్రేమరూపా అంటారు నారదమహర్షి, ఆయన కన్నా గొప్ప భక్తిపరులను ఎవరిని మనం ఎరుగుదుం చెప్పండి. ఆయన మాట ప్రమాణం. ఆప్త వాక్యం కదా.

భగవంతుడిని అత్యంతం ఆత్మీయుడు అని భావించి అంతా ఇంతా అనరానంత ప్రేమతో మెలగటమే భక్తి.

మరి పూజ అంటే?

భగవంతుడిని పిలిచి సత్కరించి ప్రవర్తించటం అన్నమాట.

మీకు అత్యంత ఆత్మీయుడైన వ్యక్తి మీ యింటికి వచ్చాడని అనుకోండి. అప్పుడు ఆ వ్యక్తితో ఎలా ప్రవర్తిస్తారు?

ఎలా అతిథి సత్కారం చేస్తారు?

ఎలా మీ మంచి చెడ్డలు చెప్పుకుంటారు?

ఎలా మెలగుతారు?

ఆ వ్యక్తి వీడ్కోలు తీసుకుంటుంటే ఎలా సాదరంగా సాగనంపుతారు?

ఇదంతా మీకు సులువుగానే అవగాహన అవుతున్నది కదా.

అదే విధంగా, మీకు అత్యంత ఆత్మీయుడైన భగవంతుడిని మీరు ఆహ్వానించారు మీ యింటికి. ఆయన వచ్చాడు. మీరు సాదరంగా స్వాగతం పలికి ఎంతో ప్రేమతో గౌరవంతో మెలగుతూ ఆయన్ను సంతోష పెట్టటమే పూజ అంటే.

సంప్రదాయం ప్రకారం పూజలో పదహారు ఉపచారాలను చేయాలి. ఏదో రూలుందని చేయటం కాదండీ, ప్రేమతో శ్రధ్ధగా చేయాలి. మనం పరాకు పడకుండా ఉండటానికే ఈ పట్టికను గుర్తుపెట్టుకోవాలి.

1. ఆవాహనం, 2. ఆసనం, 3. పాద్యం, 4. అర్ఘ్యం, 5. ఆచమనీయం, 6. అభిషేకం, 7. వస్త్రం, 8. యజ్ఞోపవీతం, 9. గంధం, 10. పుష్పం, 11. ధూపం, 12. దీపం, 13. నైవేద్యం, 14. తాంబూలం, 15. ప్రదక్షిణం, 16. నమస్కారం.

ఇవీ ఆ ఉపచారాలు.

వీటి గురించి కొంచె క్లుప్తంగా చెప్పుకుందాం.

ఆవాహనం అంటే ఆహ్వానం పలకటం.  కాలింగ్ బెల్ మోగగానే పనమ్మాయి వచ్చి తలుపుతీసి సరే రండి అనటమూ ఇంటి యజమాని స్వయంగా గుమ్మంలో ఎదురుచూస్తూ ఉండి ఇంత పెద్ద ముఖం చేసుకొని ఆనందంగా రండి రండి అని సంభ్రమంగా ఎదురొచ్చి లోపలికి తీసుకొని వెళ్ళటమూ రెండూ ఒకటి కావు కదా. పూజలో ఆవాహనం అంటే భక్తి శ్రధ్ధలతో సంతోషంతో భగవంతుడిని ఆహ్వానించటం అన్నమాట.

అసనం అంటే కూర్చోండి అని మంచి కుర్చీ చూపించటం. మనం చూడండి ముఖ్యమైన అతిథులు వస్తున్నారని తెలిస్తే ఎంత హడావుడి చేస్తాం? ఇల్లంతా సర్దేసి, వారొస్తే కూర్చోవటానికి మంచి మంచి ఆసనాలు సిధ్ధం చేస్తాం కదా. సోఫా కవర్లు మొన్నమొన్ననే మార్చినవే ఐనా సరే బీరువాలోనుండి కొత్తవో ఇస్త్రీవో తీసి అలంకరించి మరీ ఎదురుచూస్తాం. ఆ మర్యాదకీ వారు లోపలికి వచ్చాక ఏదో కుర్చీలో నుండి తువ్వాలో మరొకటో తీసి కూర్చోండి అనటానికి అబ్బో ఎంతో తేడా లేదా? ఆసన మర్యాద అంటే తెలిసింది కదా. మన ఇంటికి భగవంతుడు వచ్చాడు. ప్రేమతో ముందే సిధ్దం చేసిన ఉచితాసనం అర్పించటమే ఆ మర్యాద మరి.

పాద్యం అనేది ఒకటుంది. ఈ కాలంలో ఐతే మాయమై పోయింది కాని పూర్వం ఇంటికి వచ్చిన అతిథులకు కాళ్ళుకడుక్కుందుకు నీళ్ళివ్వటం మర్యాద. ఐతే అతి ముఖ్యమైన అతిథి వస్తే? ఆ అతిథి కాళ్ళు కడుక్కుని వచ్చాక కుర్చీ చూపటం కాదు - ముందే మంచి కుర్చీలో కూర్చో బెట్టి స్వయంగా కాళ్ళు కడిగి గౌరవం చేయటం బాగుంటుంది కదా. అది కదా ఆత్మీయ మర్యాద,  మరి భగవంతుడే వచ్చాడే, అంత కంటే అత్యంత ఆత్మీయుడైన అతిథి ఎవరుంటారు చెప్పండి. అందుకని మనం స్వయంగా ఆయన్ను ఆసీనులను చేసి కాళ్ళు కడిగి గౌరవించటం పాద్యం అర్పించటం.

ఆచమనీయం అంటే బయటనుండి వచ్చిన అతిథికి కాసిన్ని మంచినీళ్ళు ఇవ్వటం వంటిది. చూడండి ఎవరన్నా వస్తే మంచితీర్ఘం ఇవ్వటం ముందుగా చేస్తాం కాని కారప్పూసా మిఠాయి ఉండా పెట్టిన ప్లేటు ముందుగా తేము కదా. అదలా ఉంచి బయట నుండి వచ్చిన వ్యక్తికి ఎంత లేదన్నా కాస్త దుమ్మ ధూళీ ఆ దిష్టీ ఈదిష్టీ తగిలి కాస్త శౌచం లోపం అవుతుంది. వచ్చిన వారు కాస్త పురాణాచమనం ఐనా చేసి తిరిగి శుచి కావటం సంప్రదాయం. భగవంతుడికి నిత్యశుధ్ధి ఐనా సరే కాస్త మనం గొంతు తడుపుకుందుకు మంచినీళ్ళివ్వాలా వద్దా చెప్పండి?

ఆ వచ్చిన పెద్దమనిషికి హాయిగా స్నానం చేసి రండి భోజనం సిధ్ధంగా ఉందని చెబుతాము కదా అదే అభిషేకం. ఆ భోజనమే నివేదనం. ఇలా ఉపచారాలన్నీ కూడా భగవంతుడనే విశిష్టమైన అతిథికి మనం చేసే మర్యాదలు.

ఎంతో ప్రేమతో ఆ మర్యాదలు నెరవేర్చటమే పూజ అన్నమాట.

ఈ రోజుల్లో చూస్తున్నాం.  ఒకరింట్లో సత్యనారాయణ వ్రతం అంటారు. మనం వెళ్తాం. ఏదో మన భక్తి మనది. దేవుడి పూజ చూదాం అని వీలు కుదుర్చుకొని మరీ వెళ్తాం.

తీరా వెళ్ళాక చూడండి. ఆ పూజలో కూర్చున్న వారు వచ్చిన వారిని స్వాగతిస్తూ కనిపిస్తారు. సాధారణంగా ఐతే అది మంచి పధ్ధతే. కాని అక్కడ వాళ్ళు దేవుణ్ణి పిలిచి పూజ చేస్తున్నారు కదా. శ్రధ్ధ ఎక్కడ ఉండాలి? పూజ మొక్కుబడిగా నడుస్తూ ఉంటుంది. పూజచేస్తున్న వాళ్ళు వెనక్కి తిరుగుతూ ఉంటారు ఎవరన్నా వచ్చినప్పుడల్లా, వాళ్ళని పలకరిస్తూ.

మధ్యలో ఆ బ్రహ్మ గారు కలగ జేసుకొని అయ్యా ఆ పూవులు రెండు తీసుకొని దేవుడి దగ్గర ఉంచండి వంటిది ఏదో అనటం. వీళ్ళు అది కాస్తా మమ అనిపించి మళ్ళీ వెనక్కి తిరగటం.

ఇదా పరమ ప్రేమతో భగవంతుడిని పిలిచి మర్యాదలు చేయటం?

ఈ దిక్కుమాలిన పూజకు మురిసి దేవుడు వీళ్ళ అడ్దమైన కోరికలూ తీర్చాలా?

ఏమన్నా న్యాయంగా ఉందా?

శాఖా చంక్రమణం కాదు. కావాలనే ఈవిషయాలను ప్రస్తావించాను. ఈతత్త్వంలో పరమప్రేమతో భగవంతుడికి పూజ చేయాలని తాపత్రయ పడే భక్తుడి సందేహాలను ప్రస్తావిస్తున్నారు.

భగవద్గీతలో ఒక చోట భగవానుడి మాట

పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి
తదహం భక్త్యుపహృతమ్ అశ్నామి ప్రయతాత్మనః

అని. అంటే భగవంతుడికి కూడా మన పైన అపారమైన ప్రేమ కదా. ఆయన అందుచేత మనని ఇది పెట్టవోయ అది ఏదోయ్ అని నిలదీయడు. పాపం మనం ఏది పెట్టగలిగితే అది పెడితే చాలు సంతోషంగా స్వీకరిస్తాడు.

అలా మనం అర్పించ గలిగినది ఒక పండు కావచ్చు ఒక పువ్వు కావచ్చు. చివరకు ఒక గ్లాసు మంచినీళ్ళిచ్చి నా పరిస్థితి ఇంతేనయ్యా అన్నా సరే ఆయన అబ్బెబ్బె ఇది చాలు నాకు నిజానికి తినే వచ్చాను ఆకలిగా లేదు అనేస్తాడు. అది మనకు తెలిసో తెలియకో మనం చాలా హడావుడి పడిపోతాం.

వచ్చిన వాడు పెద్దవాడు. సాక్షాత్తూ భగవంతు డాయిరి. ఏదో ఒకటి పెట్టి పంపిద్దాం అంటే బాగుండదు కదా. ఇలా అనుకొని అప్పోసొప్పో చేసి ఐనా సరే ఖర్చుకు వెనుకాడకుండా బ్రహ్మాండంగా నైవేద్యాలు సిధ్ధంచేస్తాం. ఒక్కొక్కసారి తెలివిగా, పూజకు సరిపడా కొద్దిగా నైవేదం సిధ్ధంచేస్తాం. మనకోసం సాదాసీదాగా ఏదో వండేసుకొని, ఆ భోజనంలో పిసరంత ప్రసాదం కూడా పెట్టుకొని తింటాం.

నిజానికి అలా చేయటం తప్పు.

మీయింటికి వచ్చిన ఆత్మీయుడికి మాత్రం నవకాయపిండివంటలతో ముందుగా భోజనం పెట్టి ఆపైన మనం ఆ పెద్దమనిషి చూడకుండా పచ్చడి మెతుకులతో భోజనం కానిస్తే, అది తెలిసి ఆయన ఎంత బాధపడతాడు? అయ్యో నా వల్ల ఎంత ఇబ్బందీ వీళ్ళకి అని ఎంతగా ఇదవుతాడు? ఆలోచించండి. అందునా మీరు ఎవరో పెద్దమనిషికి ఐతే ఆ వ్యక్తికి తెలియకుండా చడీ చప్పుడూ కాకుండా పచ్చడి మెతుకులూ మజ్జిగాతో సరిపెట్టుకో వచ్చును కానీ భగవంతుడి కళ్ళెలా కప్పుతారండీ? ఆయనకు తెలియనిది అంటూ ఉంటుందా?

భగవంతుడు అందుకే మరొక మాట కూడా అన్నాడు గీతల్లో

    యత్క రోషి యదశ్నాసి యజ్జుహోషి దదాసి యత్
    యత్తపస్యసి కౌంతేయ తత్ కురుష్వ - మదర్పణం

దీని అర్ధంలో విశేషం ఏమిటంటే నాయనా, నువ్వు ఏది చేసినా నాపేరు చెప్పుకొని చేయి. ఏది తింటున్నావో అదే నాకు అర్పించు అని.

అందుచేత మనం మజ్జిగ పోసుకొని భగవంతుడికి పెరుగు స్పెషల్ అనకూడదు. ముందటి శ్లోకంలో ఆయన చెప్పాడు కదా, నీవు ఏది పెట్టగలవో దానినే నేను సంతోషంగా ఆరగిస్తాను అని.

ఇంతవరకూ మనం పూజ అంటే ఏమిటో అది ఎలా ఎంత ప్రేమగా చేయాలో చెప్పుకున్నాం.

అలా చేసేందుకు ఎంతో ఇబ్బంది వస్తోందట ఒక భక్తుడికి.

అందుకని శివుడితో ఇలా విన్నవించుకుంటున్నాడు.

ఏమయ్యా శివుడా నీకు నా శక్తి మేరకు పూజ చేదాం అనుకుంటున్నాను.  కాని చూడవయ్యా ఎన్ని చిక్కులో, ఏమి చేయమంటావో నువ్వే చెప్పు?

    గంగ ఉదకము తెచ్చి నీకు లింగ పూజలు చేద మంటే
    గంగ నున్న చేప కప్ప ఎంగిలంటున్నాది లింగా

నీకోసం అతిపవిత్రం కదా అని గంగోదకం తెద్దామని వెళ్ళాను. తీరా చెంబు నీళ్ళలో ముంచగానే  అందులో ఉన్న ప్రతి చేపా కప్పా కూడ నన్ను చూసి నవ్వాయి. ఏమయ్యా ఈనీళ్ళన్నీ మా ఎంగిలే కదా అన్నాయి.  ఓ మహానుభావా ఏం చేయమంటావయ్యా?

    అక్షయావుల పాడి తెచ్చి అర్పితము చేద మంటే
    అక్షయావుల లేగదూడ ఎంగిలంటున్నాది లింగా

అక్షయావులూ అని ఉన్నాయి. అంటే ఎప్పుడు అడిగితే అప్పుడు కావలసినన్ని పాలిచ్చే ఆవులు అన్నమాట.  వాటి పాలు తెచ్చి నీకు సమర్పిద్దాం అనుకున్నాను. కాని ఆ ఆవుల దగ్గర తారాడే ప్రతిదూడా నన్ను చూసి నవ్వింది. అయ్యో ఆ పాలన్నీ మేము ఎంగిలి చేసిన పొదగుల కారణంగా అవీ ఎంగిలి ఐపోయాయి కదయ్యా అంటున్నాయి. ఓ మహానుభావా ఏం చేయమంటావయ్యా?

    తుమ్మి పూవులు తెచ్చి నీకు తుష్టుగా పూచ్చేద మంటే
    కొమ్మ కొమ్మకు కోటి తుమ్మెద ఎంగిలంటున్నాది లింగా

పోనీ నీకోసం కాసిని పూవులు తీసుకొని వద్దాం అని బయలు దేరాను.  తుమ్మి చెట్టు కనిపించింది. బాగుంది పచ్చగా ఈపూలు బాగున్నాయి కోసుకొని వద్ధాం అనుకున్నాను. కాని ఆ పూవుల చుట్టూ బోలెడు తుమ్మెదలు తిరుగుతున్నాయి. అవేమో నన్ను చూసి ఈపూలన్నీ మేం ఎంగిలి చెసేసాం కదా ఎలా పనికొస్తాయీ నీకు అంటున్నాయి. ఓ మహానుభావా ఏం చేయమంటావయ్యా?

చూస్తుంటే ఈ సృష్టిలో ఏదో ఒకరకంగా ఎంగిలి పడని దినుసే కనిపించటం లేదే! ఏదో ఒకటి అతి పవిత్రంగా తెచ్చి నీకు అర్పిద్దాం అనుకుంటే అది సాధ్యపడేది కాదని అనిపిస్తోంది.

ఆఁ. ఇప్పుడు తెలిసిందయ్యా, ఈ సృష్టిలో నేను దేనినీ సాధించి తెచ్చి నీకు అర్పించటం జరిగే పని కాదు.

మరి ఇంక నీకు అర్పించటానికి నా దగ్గర ఏమీ లేకపోయిందే! ఈ విధంగా అలోచిస్తే పరస్పరాశ్రయమైన ప్రాకృతిక వస్తువులతో నిన్ను పూజించటం అసాధ్యం అని తేలుతున్నది.

ఇంక మిగిలిందీ, అచ్చంగా నాదీ అనదగ్గదీ ఒక్కటే.

అదే నా మనస్సు.

దానినే నీకు అర్పిస్తాను.

(ఇలా మనస్సును అర్పిస్తానూ అన్నది పాటలో చెప్పకపోయినా మనం అవగతం చేసుకోవాలి స్వయంగా.  భగవంతుడు మనం ఏది మనకు ఇంతే నా శక్తి స్వామీ అని ఇస్తే అదే స్వీకరిస్తాడు కదా.)

ఆరగించి కూచున్నాడల్లవాఁడె చేరువనే చూడరె లక్ష్మీనారసింహుఁడు - అన్నమయ్య సంకీర్తనం


(మాళవి)

ఆరగించి కూచున్నా డల్లవాఁడె

చేరువనే చూడరె లక్ష్మీనారసింహుఁడు



ఇందిరనుఁ  దొడమీద నిడుకొని కొలువిచ్చీ

అందపు నవ్వులు చల్లీ నల్లవాఁడె

చెందిన మాణికముల శేషుని పడగె మీఁద

చెంది వరాలిచ్చీ లక్ష్మీనారసింహుఁడు



బంగారు మేడలోన పచ్చల గద్దియల మీఁద

అంగనల ఆట చూచీ నల్లవాఁడె

రంగగు సొమ్ముల తోడ రాజసపు విభవాల

చెంగట నున్నాడు లక్ష్మీనారసింహుఁడు



పెండెపు పాదము చాఁచి పెనచి వొ కపాదము

అండనే పూజలుగొనీ నల్లవాఁడె

కొండల శ్రీ వేంకటాద్రి కోరి అహోబలమున

మెండుగాను మెరసీ లక్ష్మీనారసింహుఁడు


ఇది అన్నమాచార్యుల వారు నరసింహస్వామిపైన చెప్పిన సంకీర్తనం.

అన్నమయ్య శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి వారి పైన అనేక వేల సంకీర్తనలు విరచించారు. అలాగే భగాంతుడి ఇతర అవతార మూర్తుల గురించి కూడా సంకీర్తనలు చెప్పారు. వాటిలో అధికభాగం నరసింహ స్వామి పైన చెప్పినవే.

అహోబిలం సుప్రసిధ్ధ నారసింహ క్షేత్రం. అక్కడ ఉన్న పీఠానికి తొలి అధిపతి ఐన శఠకోప యతి అన్నమయ్యకు వేదాంత గురువు. అంతే కాదు శఠకోప యతి వద్ద అన్నమయ్య నరసింహ మంత్రాన్ని ఉపదేశం పొందారు.

ఆ నరసింహ మంత్రం 32 బీజాక్షరాలు కలది. బహుశః అందుకే అన్నమాచార్యులు శ్రీవేంకటేశుడి పైన ముప్పది రెండు వేల సంకీర్తనలను వెలువరించారు.

ఈ సంకీర్తనలో అహోబిలం లక్ష్మీనరసింహస్వామి వారి వైభవం వర్ణిస్తున్నారు అన్నమయ్య.


    ఆరగించి కూచున్నాడల్లవాఁడె
    చేరువనే చూడరె లక్ష్మీనారసింహుఁడు

అంటూ విందు ఆరగించి దర్జాగా కూర్చున్న నరసింహ స్వామి వారిని స్తుతిస్తున్నారు.

ఈపాట పల్లవిని లక్ష్మీనారసింహుడు అని ముగించినట్లే ఆచార్యుల వారు పాటలోని మూడు చరణాలను కూడా అదేవిధంగా లక్ష్మీనారసింహుడు అనే ముగించారు. విశేషం ఏమిటంటే పరిష్కర్తలు సరిచేసిన విధంగా లక్ష్మీనారసింహుడు అని మనకు కనిపిస్తున్నది కాని నిజానికి రాగిరేకు మీద ఈపాటలో అంతటా లక్ష్మీనారసింహ్వుడు అనే ఉన్నది.

మీకు తెలుగు భాష పైనా దాని నుడికారం పైనా మంచి మక్కువ ఉంటే ఈపాట మీకు తప్పకుండా మనస్సుకు హత్తుకుంటుంది.  చూడండి ఈ పాట నిండా హాయిగా పరచుకున్న తెలుగు పదాల రాజసం.

ఈ పాటను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో గాయకుడైన పారుపల్లి రంగనాథ్‍ గాత్రంలో వినవచ్చును.




ఈ సంకీర్తనాన్ని బాలకృష్ణ ప్రసాద్ గారి గళంలో కూడా మనం వినవచ్చును.




ఈ పాట పల్లవి

    ఆరగించి కూచున్నా డల్లవాఁడె
    చేరువనే చూడరె లక్ష్మీనారసింహుఁడు

అంటే, శ్రీలక్ష్మీనరసింహ స్వామి వారు హాయిగా భోజనం చేసి కూర్చున్నారని పాట మొదలు పెడుతున్నారు ఆచార్యుల వారు.

అదిగో చూడండయా వాడే,  మనకు దగ్గరగానే, ఎదురుగానే లక్ష్మీనారసింహుఁడు హాయిగా ఆరగింపు కానిచ్చి కూర్చున్నాడు అంటున్నారు. అయన ఎలా ఉన్నాడు?

    ఇందిరనుఁ  దొడమీద నిడుకొని కొలువిచ్చీ
    అందపు నవ్వులు చల్లీ నల్లవాఁడె
    చెందిన మాణికముల శేషుని పడగె మీఁద
    చెంది వరాలిచ్చీ లక్ష్మీనారసింహుఁడు

అయన మనతల్లి ఇందిరమ్మను  (అంటే  లక్ష్మీదేవిని) తన తొడమీద కూర్చుండ బెట్టుకొని సభ తీర్చి ఉన్నాడు. హాయిగా అందమైన చిరునవ్వులు చిందిస్తున్నాడు. అదుగో ఆయనే చూడండి మరి అని మనని హెచ్చరిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

ముందుగా అన్నమయ్య సాహిత్యంలో వచ్చీని చేసీని వచ్చీని వంటి మాటల గురించి ఒక మాట చెప్పుకోవాలి. ఈ రోజు మనం చేసెను/చేసేను వచ్చెను/వచ్చేను అన్న అర్ధంలో చేసే వచ్చే అన్న మాటలను వాడుతున్నాము. అన్నమయ్య కాలంలో ఆ మాటలనే చేసీని వచ్చీని అని వాడేవారు అన్నమాట. అలాగే చివర ద్రుతం లేకుండాను కూడాఅ వచ్చీ అప్పట్లో అన్న మాటకు నేటి వాడుక వచ్చే అని.

ఇక్కడ కొలువిచ్చీ వరాలిచ్చీ అన్నప్పుడు ఈకాలం వారు వాటిని కొలువిచ్చే వరాలిచ్చే అని అన్వయం చేసుకోవాలి.  అంటే కొలువిచ్చెని వరాలిచ్చెను అని అర్ధాలు తీసుకోవాలి అన్నమాట.

అందపు నవ్వులు చల్లీ నల్లవాఁడె అన్న పాదం నేటి పధ్ధతిలో అందపు నవ్వులు చల్లే నల్లవాఁడె అని వ్రాయవలసి ఉంటుంది. చల్లేను అల్లవాడే అని పదవిభాగం వస్తుంది.  ఈ చల్లేను అన్నది ఆనాటి భాషలో చల్లీని అని ఉందన్నమాట. అందుచేత మూల ప్రతిలో చల్లీని అల్లవాడె అని ఉంది.

ఐతే ఇటువంటి పాటలు పాడేటప్పుడు ఒక సందిగ్ధత వస్తుంది. చల్లీని అని పాడితే మన కాలం శ్రోతలకు వింతగా అనిపిస్తుంది. కాని మూలం సాధ్యమైనంత వరకూ ఏమాత్రమూ మార్చకుండా పాడటం అన్నది చాలా ఉచితమైన విధానం. మనం పూర్వకాలపు వాగ్గేయకారుల రచనలను మనకాలానికి అనుగుణంగా భాష మార్చి పాడటం మంచి పధ్ధతి కాదు.

అల్లాగే మరొక ముఖ్య విషయం. అన్నమయ్య తన సంకీర్తనల్లో వాడిన విధానం ఏమిటంటే ఆయన ప్రతి పాదంలోనూ - అది పల్లవిలో ఐనా, చరణాల్లో ఐనా సరే - ప్రాసనూ యతినీ పాటించారు. ఒక్కొక్కసారి యతి ప్రాసలకు అనుగుణంగా చెప్పే ఉద్దేశంతో ఆయన వాక్యంలో పదక్రమాన్ని చిత్రమైన విధాలుగా ముందువెనుకలు చేసారు. తెలుగులో అది దోషం కాదు.

రాముడు ఇంటికి వెళ్ళెను అన్న వాక్యాన్ని మనం ఇంటికి రాముడు వెళ్ళెను అన్నా వెళ్ళెను రాముడు ఇంటికి అన్నా తేడా లేదు. కవిత్వంలో ఇది సాధారణమే.

ఐతే అన్నమయ్య ఒక్కొక్క సారి పదబంధాలను కూడా విరుగకొట్టి మరీ తన దారికి తెచ్చుకొని అటూఇటూ చేయటం పరిపాటి. ఒక్కొక్కసారి అవి చాలా వింతగా అనిపిస్తాయి. కనీసం మనకాలం వాళ్ళకు వింతగానే ఉంటాయి.

చెందిన మాణికముల శేషుని పడగె మీఁద చెంది అంటే ఏమిటో చూదాం. శేషుడు అంటే తెలుసు కదా ఆది శేషుడు. ఆయన గారు స్వామివారికి పడక మంచం. నిజానికి శేషుడు భగవానునికి ఏది అవసరం ఐతే ఆరూపం లోనికి మారి సేవచేస్తాడు. శయ్య అవుతాడు, ఆసనం అవుతాడు. కావలసి వస్తే పాదుకలు కూడా అవుతాడు.

అంత గొప్పవాడు ఆ శేషుడు. అయనకు పదివేల పడగలు. ఆపడగల మీద ధగధగ లాడే మణులు. వాటిని ఇక్కడ అన్నమయ్య మాణికములు అన్నాడు అంటే మాణిక్యాలు అన్నమాట. ఇక్కడ పదాలను శేషుని పడగె మీఁద చెందిన మాణికముల చెంది అని మార్చుకోవాలి. అంటే ఆ పడగ(లు) పట్టిన శేషుడి సేవ కారణంగా స్వామివారు మరింత ధగధగను చెందుతున్నారని అర్ధం.  ఈ విధంగా శేషుడు తన తనువెల్లా స్వామివారి సేవకు వినియోగిస్తున్నాడు. స్వామివారు శేషుని ఆసనంగా అంగీకరించారు. ఆ శేషస్వామి పడగల మణులను తాను తన శిరోభూషణాలుగా స్వీకరించారు. అవి ఆయన శోభను మరింతగా హెచ్చిస్తున్నాయి.

ఆదిశేషుడి పడగల మీది మాణిక్యాలు ఆదిశేషుడికి చెందినవి. కాని వాటి ధగధగల సొంపంతా శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామికి సేవగా చెందుతోంది.

ఇదీ విషయం.

మరి, ఆరగింపు ముగించుకొని, అంత ధగద్ధగాయమానంగా కొలువు తీరి  లక్ష్మీసమేతుడై దర్శనం ఇచ్చిన స్వామివారు ఊరికినే ఉన్నారా?

ఉండరండి. దేవతల దర్శనమే అమోఘం. వారు మనకు కనిపించాక ఏదో ఒకటి అనుగ్రహించాలి మనకు. అది వారి రివాజు. సంప్రదాయం.

మరి దేవాధిదేవుడైన లక్ష్మీనారసింహుడు వట్టినే ఉంటాడా? ఉండడు కదా. అందుక వరాలిచ్చీ లక్ష్మీనారసింహుఁడు అన్నాడు అన్నమయ్య. అయన మనకు వరాలు అనుగ్రహిస్తున్నాడని చెబుతున్నారు.

ఆ లక్ష్మీనారసింహస్వామి వారి వైభవాన్ని ఇంకా ఇలా వర్ణిస్తున్నారు.

    బంగారు మేడలోన పచ్చల గద్దియల మీఁద
    అంగనల ఆట చూచీ నల్లవాఁడె
    రంగగు సొమ్ముల తోడ రాజసపు విభవాల
    చెంగట నున్నాడు లక్ష్మీనారసింహుఁడు


అది బంగారు మేడ. ఆ మేడ మీద ఒక గొప్ప సభాభవనం. దానిలో ఒక దివ్య మంటపం. ఆమంటపంలో ఒక పచ్చలు తాపడం చేసిన గద్దె ఉంది.  ఆ గద్దె మీద స్వామివారు మంచి రంగైన సొమ్మలను అలంకరించుకొని కూర్చున్నారట. ఇక్కడ రంగగు అంటే మణిభూషణాలకు సంబంధించిన రంగురంగులు అని అర్ధం కాదు. రంగగు అంటే దివ్యమైన అద్భుతమైన అని అర్ధం. అటువంటి సొమ్ముల దిగవేసుకొని మహారాజవైభవంతో మరీ కూర్చున్నాడు స్వామి.

ఆయన మనకు చెంగటనే ఉన్నాడు అని హెచ్చరికగా చెబుతున్నారు ఆచార్యులు. అంటే మనం ఆ సభాభవనంలోనే అయనకు ఎదురుగా కొంచెం పెడగా ఉభయపార్శ్వాలనూ సభాసీనులమై ఉన్నాం అని చెప్పటం.

అలా గొప్ప సభతీర్చి కూర్చున్న స్వామి వారు ఏం చేస్తున్నారయ్యా అంటే అంగనల ఆట చూచీని అనగా నట్టువరాండ్రు ఆయన యశోగీతాలు గానం చేస్తుంటే తిలకిస్తున్నాడట.

ఇదంతా స్వామి వారు ఆరగింపు ముగించుకొని కూర్చున సభలో జరుగుతున్న ముచ్చట.

ఇక్కడ నేనొక విషయం మనవి చేయాలి. ఆమంటపంలో ఒక పచ్చలు తాపడం చేసిన గద్దె ఉంది అని నేను వ్యాఖ్యానం చేసాను కాని నిజానికి కీర్తనను పరికిస్తే పచ్చలగద్దియల మీఁద అంగనల యాట చూచీ అని కనిపిస్తోంది కదా అన్న అనుమానం వస్తుంది చదువరులకు. గద్దె లేదా గద్దియ అన్నమాటకు ఆసనం అన్న అర్దప్రతీతి ఉన్నది కాని వేదిక అన్న ప్రతీతి లేదు. ఆసనం మీద నాట్యం చేయటం అన్నది అసంగతమైన అన్వయం కదా. అందుచేత మనకు గద్దియ అన్నమాటకు వేదిక అన్న అర్ధం కావలసి వస్తున్నది. కాని అది పొసగదు. వాంగ్మయంలో కూడా గద్దెకెక్కటం అన్న నానుడికి అర్ధం సింహాసనం ఎక్కడం అనే అన్నది అందరికీ తెలుసు. కాబట్టి సభాంగణంలో పచ్చలవేదికల మీద నాట్యం జరుగుతున్నది అన్న అన్వయం తీసుకోవటం లేదు. స్వామి వారు బంగారు మేడలోన పచ్చల గద్దియ పైన ఆసీనులై ఉన్నారన్న అన్వయాన్ని తీసుకున్నాను.

ఐతే ఇక్కడ ఒక ప్రశ్న రావచ్చును నాకు. అన్నమయ్యకు మెఱుగులు దిద్దటమా, ఉచితమా అన్నది. సభలో సింహాసనానికి ఎదురుగా నాట్యవేదిక ఒక్కటే ఉందనుకోవటం, అనేక నాట్యవేదికలు అలా ఉన్నాయనుకోవటం కన్నా ఎక్కువ సబబుగా ఉండటం కూడా ఒక కారణం అని ఒక సమర్ధన. మరొకటి, నా అభిప్రాయంలో పచ్చల గద్ధియ మీఁద అన్నదే మంచి పాఠంలా అనిపించటం ముఖ్యకారణం నా వివరణకు.

సాంకేతికాంశం ఒకటి ఉందిక్కడ.చరణాల్లోని రెండవపాదాలు మినహాయించి ప్రతిపాదంలోనూ ఉత్తరార్ధం అనగా యతిస్థానం నుండి పాదాంతం వరకూ కల భాగం పదిమాత్రల ప్రమాణంతో ఉన్నది. నేను చెప్పేది ఉఛ్ఛారణాప్రమాణం గురించి. వరుసగా ఇడుకొని కొలువిచ్చి,  శేషుని పడగ మీద,  క్ష్మీనారసింహుడు, రాజసపు విభవాల, పెనచి ఒక పాదము, కోరి యహోబలమున అన్నవి అన్నీ ఇలా పదిమాత్రల ఉఛ్ఛారణకు చక్కగా వస్తున్నాయి. కాని పచ్చల గద్దియల మీద అన్నప్పుడు పదకొండు మాత్రల ప్రమాణం అవసరం అవుతున్నది. పచ్చల గద్దియ మీద అంటే చక్కగా సరిపోతున్నది.

కాబట్టి పచ్చలగద్దియల మీద అన్నది వ్రాయసకాని పొరపాటే కాని ఆచార్యుల వారి రచనలో పచ్చల గద్దియ మీద అని ఉన్నదనే అభిప్రాయం స్థిరపడుతున్నది.

అలా నాట్యాది విలాసాలను తిలకిస్తున్న స్వామి వారి గురించి ఇంకా ఇలా చెబుతున్నారు.

    పెండెపు పాదము చాఁచి పెనచి వొ కపాదము
    అండనే పూజలుగొనీ నల్లవాఁడె
    కొండల శ్రీ వేంకటాద్రి కోరి అహోబలమున
    మెండుగాను మెరసీ లక్ష్మీనారసింహుఁడు

ఆయన పాదాలకు గండపెండేరాలు ఉన్నాయి. అవి బ్రహ్మాండమైన శోభను వెదజల్లుతున్నాయి.  ఒక పాదం క్రిందకు పదపీఠంపైన ఆన్చి ఉంచారు స్వామి. మరొక పాదాన్ని మడత వేసుకొని ఉన్నారు. అప్పుడే కదా మరి అది అమ్మవారు అంకపీఠిపై కొలువు తీరటానికి ఆసనంగా అమరేది. అందుకని అన్నమాట.

ఈ లక్ష్మీనారసింహ స్వామి ఎవరను కుంటున్నారు?

సాక్షాత్తూ వేంకటాద్రి కొండల మీద వెలసి ఉన్న శ్రీ వేంకటేశుడే ఇతడు!

ఆయనే కోరికోరి ఇలా అహోబలం లో శ్రీలక్ష్మీనారసింహుడై వెలసి ఉన్నాడు.

చూడండి, ఈయన ఎంత గొప్పగా ఇక్కడ (అహోబిలంలో) ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడో!!


16, మార్చి 2020, సోమవారం

ఎవ్వనిఁ దలఁచితివే ఎక్కడ మోహించితివే - అన్నమయ్య సంకీర్తన


ఎవ్వనిఁ దలఁచితివే ఎక్కడ మోహించితివే

చివ్వనఁ జెప్పవే నాతో సిగ్గుపడనేఁటికి



చెక్కులేల చెమరించె చెలియ నీ కిదె నేఁడు

వెక్కసపు టెండలతో వేసవి రాదు

గక్కున నీమేనేల కడుఁ  బులకించె నేఁడు

వక్కణింప నింక జడివానలు రావు



వెలువెల్లఁ బారనేలే వెన్నెలబొమ్మ వలె

అలరు శారదసమయంబు గాదు

పలకేనీమోవి నేల పక్కులుగట్టే నేఁడు

కలికి యిప్పుడు మంచుకాలము గాదు



కప్ప నేల పయ్యదను కాలమిది చలి గాదు

చెప్పలేదు వసంతము చిగిరించెను

దప్పిదేర నిటు గూడె తరగ నిన్ను నింత చేసె

యిప్పుడా శ్రీ వేంకటేశుఁ డేడనున్నాఁడే


అన్నమయ్య చేసిన శృంగారసంకీర్తనల్లో ఒకటి ఇది.

ఈ సంకీర్తనంలో ఋతువులను చమత్కారంగా ప్రస్తావించటం మనం గమనించ.వచ్చును.  చూడండి. వసంతము , వేసవి, జడివానలు, శారదసమయంబు, మంచుకాలము, చలికాలము అంటూ ఋతువులను సూచిస్తున్నారు.

చెలికత్తె నాయికతో అంటున్న మాటలుగా ఈ సంకీర్తనం ఉంది.  చెలికత్తియ అంటున్నది కదా

    ఎవ్వనిఁ దలఁచితివే ఎక్కడ మోహించితివే
    చివ్వనఁ జెప్పవే నాతో సిగ్గుపడనేఁటికి

అని. అంటే

అమ్మాయీ నీతీరు చూస్తుంటే నువ్వు ఎవరినో తలచి క్రిందుమీదు లౌతున్నావని తెలుస్తూనే ఉంది. అతడెవరో చెప్పవే. నేను నీ యిష్టసఖిని కదా, నాతో చెప్పవచ్చును కదా, సిగ్గుపడటం దేనికీ?  వెంటనే సంగతి ఏమిటో చెప్పు. ఎక్కడి మోహాలివీ? ఎవరిని తలచుకొనీ?

నువ్వు చెప్పకపోయినా నీ తీరు పట్టి యిస్తూనే ఉంది, విషయం ఏదో ఉందని.


    చెక్కులేల చెమరించె చెలియ నీ కిదె నేఁడు
    వెక్కసపు టెండలతో వేసవి రాదు

చెక్కులు అంటే చెక్కిళ్ళు. అవి చూపుతూ సఖి అంటున్నది ఇలా. చూడూ నీ చెక్కిళ్ళు ఎలా చెమరిస్తున్నాయో. ఎందుకలా చెమటలు పడుతున్నట్లూ? ఏం వేసవి కాలం ఏమీ రాలేదే దుస్సహం ఐన ఎండలతో?


    గక్కున నీమేనేల కడుఁ  బులకించె నేఁడు
    వక్కణింప నింక జడివానలు రావు


పైగా నీ ఒళ్ళు చూస్తే ఒకటే పులకరింతలు వస్తున్నాయని తెలిసిపోతూ ఉంది. చెప్పాలంటె ఇది వానాకాలం కాదే, భోరున వానలూ కురవటం లేదే?

వానాకాలానికీ పులకరింతలకూ సంబంధం ఏమీ లేదు కాని ఆచార్యులవారు ఎందుకు ఇలా ముడేసి చెప్పారో మరి. ముగ్ధ ఐన నాయిక జడివానల భీభత్సానికి బెదరి నాయకుడి చెంత చేరటం అన్నది ఒక ముచ్చట. కనీసం నాయకులకు ముచ్చట. అటువంటి సందర్భాలు నాయికా నాయకుల మధ్యన నడిచాయనుకోండి. వానలు పడినప్పుడల్లా నాయిక పూర్వస్మృతుల లోనికి వెళ్ళి పరవశించటమూ తత్కారణంగా ఆమె మేను పులకరించటమూ అన్నవి ఇక్కడ సూచించబడింది అనుకోవాలి. అన్నట్లు మగవాళ్ళకు పులకరింత అనకూడదు రోమాంచం అనాలి. విషయం ఒక్కటే.

ఇక్కడ సఖి అంటున్నది ఏమిటంటే ఏమి తలచుకుంటున్నావే అని కదా. అంటే ఏపూర్వ సంఘటనలు నెమరు వేసుకొంటూ నీ మేను పులకరిస్తున్నదీ అని నిలదీస్తున్నది అన్నమాట.

ఇంకా చెలికత్తె ఏమంటున్నదీ అంటే

    వెలువెల్లఁ బారనేలే వెన్నెలబొమ్మ వలె
    అలరు శారదసమయంబు గాదు

ఏమిటోయ్ అమ్మాయీ అలా వళ్ళంతా తెలతెల్లగా ఐపోతున్నదీ? చూడటానికి అచ్చం వెన్నెలను ముద్దచేసి బొమ్మచేసినట్లున్నావు. ఇదేమనా శరదృతువా? కాదే?

ఋతువులన్నింటిలో శరత్తుకు ఒక విశిష్ఠ స్థానం ఉంది. వానలు వెనుకబట్టి, ఆకాశం నిర్మలంగా ఉంటుంది. పుష్కలంగా నీరు దొరికిన ప్రకృతిలోని చెట్టూ చేమా అంతా నిండుగా పచ్చగా ఉంటుంది. దానికి తోడు వెన్నల రాత్రులైతే ఆ శోభ చెప్పనలవి కాదు. శారదరాత్రు లుజ్వల తారక హార పంక్తులం జారు తరంబులయ్యె వంటి పద్యాలను స్మరించుకుంటే ఆ ఋతుశోభ మనసుకు వస్తుంది. ధగధగలాడే శరత్పూర్ణిమ రాత్రి వెన్నెలకు సాటే లేదు ప్రకృతిలో.

ఇప్పుడు మన నాయిక, ఆ శరత్పూర్ణిమ రాత్రి వెన్నలను పిసికి ముద్దచేసిన బొమ్మలా ధగదగ లాడుతోందట.

చెలికత్తియకు అనుమానం వస్తోంది, చూస్తుంటే ఇదేదో వ్యవహారం తనకుతెలియకుండా నడిచినట్లుంది అన్న భావన కలిగి అంటున్నది కదా,

    పలకే నీమోవి నేల పక్కులుగట్టే నేఁడు
    కలికి యిప్పుడు మంచుకాలము గాదు

ఈ మాట చెప్పూ? నీ ముఖం ఏమిటీ అక్కడక్కడా పుండ్లు ఆరి పక్కులు కట్టినట్లు తోస్తోందీ? విషయం ఏమిటీ? ఊరికే పగుళ్ళు వచ్చి అలా అవటానికి ఇదేం మంచు పడే కాలం కాదే అని గదమాయిస్తోంది. అంటే నీకు నాయకుడితో సమాగమం కలిగి ఉండాలె? నాక్కొంచెం కూడా ఉప్పంద లేదే అని నిష్టూరంగా అంటోందన్న మాట.

పైగా

    కప్ప నేల పయ్యదను కాలమిది చలి గాదు

అంటోంది కదా, ఎందుకలా పమిట కప్పుకుంటున్నావూ,  ఇప్పుడు చలికాలం కాదు కదా అని.

అంటే నాయిక తనకు నాయకుడితో సమాగమం కలిగిందా అన్నప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వటానికి బదులుగా తనను సఖి మరీ పరిశీలనగా చూడకుండా పమిట కప్పుకుంటున్నదిట, ఆ సంగతి చెలి గ్రహించి ఎత్తిపొడుస్తున్నది ఇది చలికాలం కాదే ఎందుకు పమిట కప్పుకోవటం అని.

ఎలాగూ చెలికత్తెకు విషయం తెలిసిపోయింది. ఇంక దాపరికం ఏముంది. చెలి మాత్రం తెలిసిందిలే అని ఊరికే వదుల్తుందా

మొదట

    చెప్పలేదు వసంతము చిగిరించెను

అని మేలమాడింది. నాయిక అచ్చం వసంతలక్ష్మి లాగా ఉందట. వసంతం సంతోషానికి ప్రతీక కదా, నాయిక సంతోషం అంటే నాయక సమాగమం అన్నసంగతి చెప్పాలా వేరే. అందుకే ఇష్టసఖి అంటున్నది కదా,


    దప్పిదేర నిటు గూడె తరగ నిన్ను నింత చేసె
    యిప్పుడా శ్రీ వేంకటేశుఁ డేడనున్నాఁడే

సరే నమ్మాయీ విషయం తెలిసిపోయిందిలే. నీకు సమాగమసౌఖ్యాన్ని ప్రసాదించి శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు నిన్నిలా విరహంలో ముంచి వెళ్ళినట్లు తెలుస్తున్నది. ఇంతకీ శ్రీవారు ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడు ఎక్కడున్నాడమ్మా?

దొంగా, అడడు ఎక్కడున్నాడో నీకు తెలుసును, వస్తున్నాడనీ తెలుసును. ఆయనకోసం ఎదురుచూస్తున్నావు కదా అని మేలమాడటం అన్నమాట.


రాము నొక్కని నమ్మి రాము నాజ్ఞ బడసి రామసేవకు డైన రక్తిముక్తులు కలవు


రాము నొక్కని నమ్మి రాము నాజ్ఞ బడసి

రామసేవకు డైన రక్తిముక్తులు కలవు



పంతగించి వట్టి పాపచిత్తులు పలుక

చింతించుట వలన చేకురు ఫలమేమి

అంతకంతగ దిట్ట నావేశపడ కుండ

వంతపడక రామ పాదంబుల తలచి



పండ్లున్న చెట్లపై పడుచుండును రాళ్ళు

ముండ్ల చెట్ల నెవరు మొత్త గోరుదురు

కండ్ల నీళ్ళు బెట్ట కాట్లాడ బనిలేదు

వాండ్లవీండ్ల గోల వదలి రామేఛ్ఛయని



మంచివారల బుధ్ధిమంతుల భక్తుల

కొంచెపు వారల కుటిలబుధ్ధుల నుండి

అంచితముగ కావ నవనిజా పతియుండు

టెంచి శ్రీరామ నీవేయింక గతియని


15, మార్చి 2020, ఆదివారం

అందగించు నన్ని యెడల హరికీర్తనము


అందగించు నన్ని యెడల హరికీర్తనము

అందరకును శుభము లిచ్చు హరికీర్తనము



వినుడు పాపరాశి పైన పిడుగు హరికీర్తనము

జనలారా మన పుణ్య సమితి కది గొడుగు

మనసారా చేయుడీ మానక హరికీర్తనము

తనివి తీర చేసిరేని తరియించుట నిశ్చయము



సుజనులార యమృతమున చూడ నింత రుచేది

భజనచేయు వారి కెల్ల ఋజువైన దీరుచి

ప్రజలారా చేయుడీ బాగుగ హరికీర్తనము

నిజభక్తుల కిచ్చునిది నిశ్చయముగ మోక్షము



హరే రామ హరే రామ యనుటే హరికీర్తనము

హరే కృష్ణ హరే కృష్ణ యనుటే హరికీర్తనము

నరులారా చేయుడీ నమ్మి హరికీర్తనము

మరి యొక్క సాధనమున మనకు లేదు మోక్షము


14, మార్చి 2020, శనివారం

అన్నిటికి నొడయఁడ వైన శ్రీపతివి నీవు - అన్నమయ్య సంకీర్తనం


అన్నిటికి నొడయఁడ వైన శ్రీపతివి నీవు

యెన్నరాదు మాబలఁగఁ మెంచుకో మాపౌఁజు


జ్ఞానేంద్రియము లైదు శరీరిలొపల

ఆనక కర్మేంద్రియము లైదు

తానకపుకామక్రోధాలవర్గములారు

యీనెలవు పంచభూతా లెంచు మాపౌఁజు



తప్పని గుణాలు మూడు తనువికారములారు

అప్పటి మనోబుద్ద్యహంకారాలు

వుప్పతిల్లువిషయము లుడివోని వొక అయిదు

యిప్పటి మించే కోపము యెంచుకో మాపౌఁజు



ఆఁకలి దప్పియును మానావమానములును

సోఁకినశీతోష్ణాలు సుఖదు:ఖాలు

మూఁకగమికాఁడ నేను మొక్కెద శ్రీవేంకటేశ

యేఁకటార గడపేవా నెంచుకో మాపౌఁజు


ఈ సంకీర్తనంలో ఆచార్యుల వారు వేదాంతపరిభాషను వంకాయలో కారం కూరినట్లు దట్టించారు.
కొంత మందికి ముందుగా ఈ పరిభాష ( అంటే  terminology) ముందుగా పరిచయం చేయకపోతే వారికి అవగాహన కావటం కష్టం కాబట్టి ముందుగా ఆపదాల సంగతి చూదాం.

జ్ఞానేంద్రియము లైదు: 1. చర్మము, 2. కన్నులు, 3. ముక్కు, 4. చెవులు, 5.. నాలుక. వీటి వనన జీవి స్పర్శను, దృశ్యమును, వాసనలను, శబ్దమును, రుచిని గ్రహిస్తాడు.

కర్మేంద్రియము లైదు:  1. చేతులు, 2. కాళ్ళు, 3. వాక్కు, 4.జననేంద్రియము, 5. విసర్జనేంద్రియము.

కామక్రోధాలవర్గము లారు:  1. కామము, 2. క్రోధము, 3. లోభము, 4.మోహము, 5. మదము, 6. మాత్సర్యము.

పంచభూతాలు: 1. ఆకాశము. 2. వాయువు, 3. అగ్ని, 4. జలము, 5. భూమి.

గుణాలు మూడు: వీటినే సాధారణంగా త్రిగుణా లని అంటాము,  ఇవి సత్వగుణము, రజోగుణము, తమోగుణము.

తనువికారములు ఆరు:  1. పుట్టటం, 2. ఉండటం, 3.పెరగటం, 4. గిట్టటం, 5. తగ్గటం, 6. చెడటం.

మనోబుద్ద్యహంకారాలు:  1. మనస్సు, 2. బుద్ధి, 3. అహంకారము, 4. చిత్తము. ఈ నాలుగింటిని కలిపి అంతఃకరణ చతుష్టయం అంటారు.

విషయములు అయిదు: 1. స్పర్శ, 2. రసము, 3. రూపము, 4. గంధము, 5. శబ్దము.

ద్వంద్వములు: 1. ఆకలి - దప్పిక 2. శీతము - ఉష్ణము 3. సుఖము - దుఃఖము 4. చీకటి - వెలుగు 5. లాభము - నష్టము 6. జయము - అపజయము, 7. సన్మానము -  అవమానము మొదలైనవి.


సంకీర్తనం పల్లవిలో

    అన్నిటికి నొడయఁడ వైన శ్రీపతివి నీవు

   యెన్నరాదు మాబలఁగఁ మెంచుకో మాపౌఁజు

అని మొదలుపెట్టారు. పౌఁజు అంటే బలగం. అనగా సైన్యం అన్నమాట. ఒడయడు అంటే రాజు. శ్రీపతివైన ఓ వేంకటేశా నువ్వేమో అన్నిటికీ ఏలికవు. ఐనా మా బలం ఏమంత తక్కువేం కాదయ్యా, కావలిస్తే వివరిస్తాను. నువ్వే లెక్కించుకో అని ఈ పల్లవి భావం.

ఇంక చరణాల్లో ఆ లెక్కా డొక్కా అంతా ఇల్లా వివరిస్తున్నారు.

మొదటి చరణం.

    జ్ఞానేంద్రియము లైదు శరీరిలొపల
    ఆనక కర్మేంద్రియము లైదు
    తానకపుకామక్రోధాలవర్గములారు
    యీనెలవు పంచభూతా లెంచు మాపౌఁజు

అయ్యా ఈ లెక్క విను. ఈ శరీరి (శరీరం కలవాడు శరీరి అనగా జీవుడు) ఉన్నాడే, వీడికి జ్ఞానేంద్రియాలొక ఐదు ఉన్నాయి. అలాగే మరొక ఐదు కర్మేంద్రియా లున్నాయి. ఇంకా కామక్రోధాదులని ఒక వర్గం వాళ్ళొక అరుగు రున్నారు. ఈ వీడి శరీరాన్ని ఆశ్రయించుకొని పంచభూతాలని లొంగదీయరానివి ఒక అయిదు ఉన్నాయి. మా బలగాన్ని లెక్కవేసుకో వయ్యా.

రెండవచరణం.

    తప్పని గుణాలు మూడు తనువికారములారు
    అప్పటి మనోబుద్ద్యహంకారాలు
    వుప్పతిల్లువిషయము లుడివోని వొక అయిదు
    యిప్పటి మించే కోపము యెంచుకో మాపౌఁజు

ఈ జీవితో పాటుగా త్రిగుణాలని ఉన్నాయి. శరీరానికి  వికారాలని అవొక ఆరు ఉన్నాయి. అంతఃకరణ చతుష్టయం అని ఒక నలుగు రున్నారు. (ముగ్గురిని పేరుపెట్టి చెప్పారిక్కడ వారిలో) . వీరు కాక విషయాలని మరొక ఐదుగురు ఉన్నారు. అపైన కోపం అనే పెద్ద వీరుడొకడు. లెక్కపెట్టుకోవయ్యా మా సైన్యాన్ని.

మూడవ చరణం.

    ఆఁకలి దప్పియును మానావమానములును
    సోఁకినశీతోష్ణాలు సుఖదు:ఖాలు
    మూఁకగమికాఁడ నేను మొక్కెద శ్రీవేంకటేశ
    యేఁకటార గడపేవా నెంచుకో మాపౌఁజు

ఈచరణంలో మూక అన్నా గమి అన్నా దండు అనే అర్ధం వస్తుంది కాని గమికాడు అంటే దండుకి అధిపతి అని తీసుకున్నాక మూక గమికాడ అంటే ఇంత పెద్ద దండుకు అధిపతిని అని గ్రహించాలి.

ఏకట అంటే ఇష్టం. ఏకటి + ఆర --> ఎంతో ఇష్టంగా (తనివార లాగా అన్నమాట)


అంతే కాదయ్యోయ్. ద్వంద్వాలని కొందరు జంటవీరులున్నారు. వాళ్ళ సంఖ్యా? ఓ. బోలెడు మంది సుఖమూ దుఃఖమూ, వేడీ, చల్లనా, ఆకలీ దప్పికా ఇలా లెక్కలేనంత మందున్నారు బలగం.

ఇంత దండుకి నేను సేనాపతిని. ఐనా నీకు దాసుణ్ణి. మ్రొక్కుతున్నానయ్యా నీకు వినయంగా.  ఎంతో ఇష్టంగా నీ సేవలో గడిపే వాడిని. నా సైన్యాన్ని ఎంచుకోవయ్యా. ఇదంతా నీదేను, నీ సేవకై ఉన్నదేను.


ఈ సంకీర్తనంలో ఇలా ఆచార్యుల వారు జీవుడిని ఆశ్రయించుకొని ఉన్న సమస్తమూ అతడి సైన్యం వంటిదనీ, దానితో వాడి భగవత్కైంకర్యం ఇష్టంగా చేస్తూ ఉన్నాడని చమత్కారంగా చెబుతున్నారు.

13, మార్చి 2020, శుక్రవారం

అందమంతా రామమయమై యున్న దనుటకు సందియమే లేదిది సర్వకాలసత్యము


అందమంతా రామమయమై యున్న దనుటకు

సందియమే లేదిది సర్వకాలసత్యము



అందమైన మాటలకు అందమైన పాటలకు

అందమైన ఆటలకు అందమైనది

అందమైన సభలలో అందరకు హితకరమై

విందుభోజనము వంటి విభుని నామము



అందమైన కథలకు అందమైన కవితలకు

అందమైన కావ్యములకు అందమైనది

అందమైన మన రామచందురుని జీవితమే

అందించు చున్నదది అందరకు శుభము



అందమైన నడతలకు అందమైన బ్రతుకులకు

అందమైన ధర్మములకు అందమైనది

ముందు రానున్న తరము లందును నిలచున దీ

అందమైన రామతత్త్వ మన్న దొక్కటే

విచారించు హరి నావిన్నప మవధరించు - అన్నమయ్య సంకీర్తన.


(కాంబోది)

విచారించు హరి నావిన్నప మవధరించు

పచారమే నాదిగాని పనులెల్లా నీవే



తనువు నాదెందు గాని తనువులోనింద్రియములు

అవిశము నా చెప్పినట్టు సేయవు

మనసు నాదెందుగాని మర్మము నాయిచ్చ రాదు

పనిపడి దూరు నాది పరులదే భోగము



అలరి నానిద్దర నాదెంద గాని సుఖమెల్ల

కలలోని కాపిరాలకతలపాలె

తెలివి నాదెందుగాని దినాలు కాలముసొమ్ము

యెలమి బేరు నాది యెవ్వరిదో బలువు



కర్మము నాదెందు గాని కర్మములో ఫలమెల్ల

అర్మిలి నాజన్మముల ఆధీనమె

ధర్మపు శ్రీవేంకటేశ దయానిధివి నీవు

నిర్మితము నీ దింతే నేరుపు నీమాయది



ఇది అన్నమయ్య ఆథ్యాత్మసంకీర్తనల రెండవసంపుటం లోనిది.  ఈ క్రీర్తన యొక్క రాగం కాంబోది. ఇటీవలి కాలంలో కొందరు దీన్ని కాంభోజి అంటున్నట్లు కనిపిస్తుంది. కాని అసలు పాత రాగం కాంబోది వేరే ఉంటే ఉండవచ్చును. ఇప్పుడు అది ప్రచారంలో లేదు. అన్నమయ్య సాహిత్యంలో అలాంటి పాత రాగాల పేర్లు చాలానే కనిపిస్తాయి.

ఈ సంపుటం యొక్క పరిష్కర్త గారు శ్రీమాన్ గౌరిపెద్ది రామసుబ్బశర్మ గారు. వారు ఈ సంకీర్తనల్లోని సంధులలో రెండింటిని గూర్చి అధఃపీఠికలో


నాది + అందు గాని --> నాదెందు గాని

తనువులోని + ఇంద్రియములు --> తనువులోనింద్రియములు


అని అంటూ ఇట్టి సంధు లీ వాంగ్మయమున కలవు అని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చారు.  ఇటువంటి చిత్రమైన సంధులు అన్నమయ్య చేయటం సర్వసాధారణం. కాని ఇక్కడ వాటికి సులభంగానే అన్వయం కుదురుతున్నది కదా అని అభిప్రాయం కలుగటానికి ఆస్కారం ఉంది.

ఎందుకంటే, నాది + ఎందు --> నాదెందు అన్నది వ్యాకరణామోదితమైన సంధి. తనువు నా దెందు గాని అన్నదానికి పదవిభాగం తనువు, నాది ఎందున్, కాని అని వస్తున్నది. అంటే ఇక్కడ ఎందున్ అన్న పదం ఏ జన్మలోనైనా అంటే ఏ ఉపాధిలోనైనా అన్న స్ఫూర్తిని కలిగిస్తున్నది అని గ్రహిస్తే సరిపడుతున్నది చక్కగా. అలాగే తనువులో నింద్రియములు అన్న ప్రయోగాన్ని తనువులోన్ + ఇంద్రియములు అని గ్రహిస్తే చాలు కదా, లోన్ అన్నది సరైన విభక్తి ప్రయోగమే కదా. సులువుగా ఆలోచన ఇలా సాగుతుంది.

కాని రామసుబ్బశర్మ గారు నాది + అందు గాని --> నాదెందు అని అన్నమయ్య సంధి చేసినట్లు ఊరికే అభిప్రాయపడ లేదు. ఎందుకలా అనుకున్నారు అన్నదానికి ముందుముందు వివరణ ఇస్తాను.

ఇక ఈ అథ్యాత్మ సంకీర్తనం యొక్క భావానుశీలనం చేయడానికి ప్రయత్నిద్దాం.


మొదట పల్లవిని చూదాం.

   విచారించు హరి నావిన్నప మవధరించు
   పచారమే నాదిగాని పనులెల్లా నీవే

మొట్టమొదట పచారమే నాది లో ఉన్న పచారం అంటే ఏమిటి? పచారం అంటే అంగడి, దుకాణము అన్నమాట. మన ఇప్పటికీ పచారీసరుకులు అన్నమాట వాడకం చేస్తూనే ఉన్నాం కదా. ఒక్కసారి గుర్తుచేసుకోండి.

ఓ శ్రీహరీ, కొంచెం ఆలోచించి చూడవయ్యా, నా విన్నపం కాస్త దయచూపి వినవయ్యా. ఈ నా ఉపాధి ఒక పెద్ద దుకాణం. పైకి దీనికి నేను యజమానిలాగా కనిపిస్తున్నాను కాని ఈ దుకాణం పనులన్నీ నడిపించేది నువ్వే కదా అంటున్నారు అన్నమయ్య ఈ సంకీర్తనం ఎత్తుకుంటూ. ఇక చరణాల్లో తన వాదనకు సమర్ధనలు మనవి చేసుకుంటున్నారు.


మొదటి చరణం.

    తనువు నాదెందు గాని తనువులోనింద్రియములు
    అవిశము నా చెప్పినట్టు సేయవు
    మనసు నాదెందుగాని మర్మము నాయిచ్చ రాదు
    పనిపడి దూరు నాది పరులదే భోగము

ఇదిగో ఈదుకాణం పెట్టిన కొట్టుందే అది నాదే. అబ్బో ఇప్పటికి ఇలా ఎన్ని దుకాణాలు తెఱచి ఉంటానో మూసి ఉంటానో. ఎప్పుడైనా సరే ఆ దుకాణం నాదే అంటాను. కాని అందులో పనివాళ్ళుగా నియమించుకున్న ఇంద్రియాలు మహా గడుసువి. అవి ఎప్పుడూ నేను చెప్పిన మాటను విననే వినవు సుమా. అలాగే ఈ దుకాణం మీద పెత్తందారుగా  నియమించిన ఈ మనస్సును నేను నాదే అంటాను కాని, అది పేరుకు మాత్రమే నాది. కాని దాని నడత ఎన్నడూ నా యిష్టప్రకారంగా లేనేలేదు.  అసలు ఈ పెత్తనం పుచ్చుకున్న మనస్సూ దాని క్రింద పనిచేసే ఇంద్రియాలూ అన్నీ కూడా అవి నువ్వు చెప్పినట్లుగా నడుచుకుంటున్నాయే కాని అయ్యో పాపం దుకాణందారు వీడు కదా అని నాకు పూచికపుల్లంత విలువైనా ఇవ్వటం లేదు.


ఇక రెండవ చరణం.

    అలరి నానిద్దర నాదెంద గాని సుఖమెల్ల
    కలలోని కాపిరాలకతలపాలె
    తెలివి నాదెందుగాని దినాలు కాలముసొమ్ము
    యెలమి బేరు నాది యెవ్వరిదో బలువు

ఈ చరణం అదాటున చూస్తే, చరణంలో మొదటిపాదంలో ప్రస్తుతం లభిస్తున్న ప్రతిలో లోపం ఉందని అనిపిస్తుంది. అలా అనుకొని పప్పులో కాలు వెయ్యకండి. ఈమాట చెప్పక తప్పదు.  ఎందుకలా చెప్పవలసి వచ్చిందీ అంటే పాఠకులకు సులభంగా ఉండటానికి అన్నిచరణాల మొదటి పాదాలనూ, మూడవపాదాలనూ వరుసగా చూపుతున్నాను.

    తనువు నాదెందు గాని నువులోనింద్రియములు  1 -1
    మనసు నాదెందుగాని ర్మము నాయిచ్చ రాదు 1 - 3

    అలరి నానిద్దర నాదెంద గాని సుఖమెల్ల  2 - 1
    తెలివి నాదెందుగాని దినాలు కాలముసొమ్ము 2 - 3

    కర్మము నాదెందు గాని ర్మములో ఫలమెల్ల  3 - 1
    ధర్మపు శ్రీవేంకటేశ యానిధివి నీవు 3 - 3

ఈ పైన ఇచ్చిన పాదాలన్నీ ఒకసారి పరిశీలించండి. రెండవచరణం మొదటి పాదం కురుచ అనిపిస్తుంది. ఎందుకో చూదాం. ప్రతిపాదాన్ని క్రీగీటుతో చూపిన యతిస్థానం దగ్గర విరచి చూడవచ్చును. పాదంలోని రెండుభాగాలూ తూకంగా ఉంటాయి.  కొంచెం ఛందస్సూ మాత్రలూ అంటూ ఆలోచించగల వారికి ఉభయభాగాలూ సరిగ్గా పదకొండేసి మాత్రలుగా ఉండటం గమనించ గలరు. గానసౌలభ్యం కోసం ఈభాగాలన్నీ పన్నెండేసి మాత్రలుగా ఉఛ్ఛరించవచ్చును. దయానిధివి నీవు అని చివరి చరణం ఆఖరున ఉన్నా అది పన్నెండు మాత్రల కాలానికి చక్కగా తూగుతుందని కూడా కొంచెం కూనిరాగం తీయగల వారు గమనించ గలరు.

ఇక్కడ చిక్కల్లా రెండవ చరణం మొదటి పాదంతోనే.  ఇది కాస్తా అలరి నానిద్దర నాదెంద గాని సుఖమెల్ల అని ఉండటంతో యతి లోపించిందని తోస్తుంది.  మరి అది అన్నమయ్య రచనావిధానం కాదే. ఆయన నియతంగా యతి ప్రాసలు రెండూ పాటిస్తారు కదా. మరి ఈపాదంలో సమన్వయం ఎలాగు అంటే, అది ఈ నాదెందు అన్న సంధి ప్రయోగం పైన కొంచెం గురిపెట్టి కుదుర్చుకోవాలి.  నాది + అందు గాని --> నాదెందు అని రామసుబ్బశర్మ గారు చెప్పారు కదా. ఆప్రకారం చూసి ఈ   అలరి నానిద్దర నాదెంద గాని సుఖమెల్ల అన్న పాదాన్ని విడమరచి వ్రాస్తే

   అలరి నానిద్దర నా దందు గాని సుఖమెల్ల

అవుతున్నది. ఇప్పుడు అలరి లో అ కు, అందు గానిలోని అం కు యతి మైత్రి చక్కగా సిధ్ధిస్తోంది. ఐనా ఒక్క చిన్న శంక ఉండి పోయింది 'నాదెంద గాని' అని కాక 'నాదెందు గాని' అని ఉండాలి. వ్రాయసకాని తప్పు ఐ ఉండవచ్చును. పోనిద్దాం.


ఇంక ఈ చరణం భావాన్ని తెలుసుకుందాం. పగలంతా అలసి ఉంటాను నీ కైంకర్యాదులతో అనుకుంటే రాత్రికి హాయిగా నిద్రపోవచ్చును ఆ నిద్రా సుఖం అంతా నాదే అనుకుంటాను. ఆఁ, ఏం సుఖం లేవయ్యా. ఏనాటి నిద్రాసుఖం ఐనా, అదంతా కలలోని కాపురం పాలె. అంటే కలల ధాటికి అంతా కలత నిద్రే అన్నమాట వేరే చెప్పాలా?

నేనేదో అంతో ఇంతో తెలివైన వాడిని అనుకుంటాను. నాతెలివి గొప్ప యేముంది. దానితో పనేముంది. రోజులు ఎట్లా గడిచేదీ నిర్ణయించేది కాలం ఐతేను.

ఇలా రాత్రి నిద్రను కలలు దోచి పగటి నా శ్రమను కాలం అజమాయిషీ చేసి నా గొప్ప అన్నది యేమీ లేదని తేలుస్తున్నది.

పగలు నాదుకాణం ఎలా నడపాలీ అన్న విషయంలో ఎన్నో తెలివైన ఆలోచనలు చేస్తే ఏ రోజు ఎట్లా గడిచేదీ అన్నది కాస్తా, నా తెలివి కాక, కాలం నిర్ణయిస్తోంది. పోనీలే రాత్రిపూట ఐనా సరే కాస్త హాయిగా ఉందాం అనుకుంటే ఆ రాత్రి అన్నది కూడా నీ పుణ్యమా అని వచ్చే కలలే లాగుకొని నిద్రాసుఖం కూడా లేకుండా చేస్తున్నాయి.


చివరి చరణం.

కర్మము నాదెందు గాని కర్మములో ఫలమెల్ల
అర్మిలి నాజన్మముల ఆధీనమె
ధర్మపు శ్రీవేంకటేశ దయానిధివి నీవు
నిర్మితము నీ దింతే నేరుపు నీమాయది

ఇక్కడ ధర్మపు శ్రీవేంకటేశ అన్న సంబోధనలో ధర్మపు పదం ధర్మపురిని సూచిస్తున్నదని అనుకోకూడదు. నిజానికి అన్నమయ్యకు వేంకటేశుడి తరువాత అమిత ఇష్టమైన దైవస్వరూపం నారసింహస్వరూపం. ఆయన సంకీర్తనలో ఏక్షేత్రంలో ఏరూపంలో ఉన్న మూర్తికి ఐనా వేంకటేశ ముద్ర తప్పని సరి. కాబట్టి ధర్మపు శ్రీవేంకటేశ అని సంబోధించ బడినది ధర్మపురి యోగనృసింహమూర్తి అనిపించవచ్చును. కాని అలా కాకపోవటానికే ఎక్కువ అవకాశం ఉన్నది. ఎందుకంటే ధర్మపురి తెలంగాణాలో ఉన్నది. అన్నమయ్య అంత దూరం వెళ్ళి ఆ క్షేత్రదర్శనం చేసి స్తుతించాడా అన్నది విచార్యం. కాబట్టి. ఇక్కడ సంబోధిత దైవమూర్తి వేంకటరాయడే అనుకోవటం సబబుగా అనిపిస్తుంది.

ఓ శ్రీహరీ, వేంకటేశా, ఏవేవో కర్మములు చేస్తూ ఉంటాను.  అవన్నీ ఈ దుకాణం బాగుకోసం అనుకుంటాను. మరి ఈదుకాణం నాది కదా. కాని నేను ఏమి చేసినా దానికి ఎటువంటి ఫలితం వస్తుందో అన్నది తెలియకుండా ఉంది.  నేను ఏమి కోరి ఏమి చేసి ఏమి ఫలితం ఆశించాలన్నా దానికి నాకు ప్రాప్తం అని ఉండాలి కదా. అదేమో నా పూర్వజన్మల అధీనంలో ఉంది. అప్పట్లో నేను చేసిన మంచి చెడ్డల ఫలితాలు నా కర్మలను నడిపిస్తున్నాయి కాని ఈదుకాణం నాదో నాదో అంటూ నేనూ చేయగలుగుతున్నది ఏమీ లేదయ్యా.

అసలు నాచేత ఈకొట్లు పెట్టించిందే నువ్వు. ఇలా పూర్వం కూడా ఎన్నో కొట్లు తెరిపించావు మూయించావు.

నువ్వు పెట్టించిన దుకాణాన్ని నేను నిర్వహిస్తున్నానని అనుకొవటం వట్టి భ్రమ. అదంతా నీమాయ నడిపిస్తున్న నాటకం.  ఆమాయ నేర్పుగా నన్ను కొట్లో యజమానిగా కూర్చో బెట్టి అన్ని కార్యక్రమాలనూ నీవిగా నడిపిస్తున్నది.

నేను నిమిత్తమాత్రుడిని అంతే!

నువ్వే నాచేతనూ నాబోటి అనేక జీవులచేతనూ ఈసంసారంలో అనేకానేక విధాలైన అంగళ్ళు (దేహాలు) తెరిపిస్తున్నావు. వాటిలొ మేము ఊరికే కూర్చొని యజమానులం కాబోలు ననుకొని భ్రమపడుతూ ఉంటాము. కాని అదంతా నీ మాయా విలాసం మాత్రమే. నీమాయచే నీవినోదం కొరకు నడుస్తున్న నాటకం మాత్రమే అని ఈ సంకీర్తన యొక్క ఆంతర్యం.


12, మార్చి 2020, గురువారం

సీతారాముల సేవచేయగ చిత్తమొల్లని వాడు


సీతారాముల సేవచేయగ చిత్తమొల్లని వాడు

ప్రీతిమై నరకద్వారము ముంగిట వేచియున్నట్టి వాడు



రామచంద్రుని నామామృతమున రక్తిలేదను వాడు

కాముని బాణపుదెబ్బల సుఖము గట్టిగ మరగిన వాడు



భాగవతుల సద్భక్తిని చూచి పరిహసించెడి వాడు

రోగగ్రస్థ మైనట్టి మనసుతో రోజు చున్నట్టి వాడు



రాము కలడో లేడో యనుచు రచ్చ చేసెడి వాడు

పామరత్వమే పాండిత్యంబని భ్రమపడుచున్న వాడు



కల్లగురువుల మరగి రాముని ఖాతరు చేయని వాడు

గుల్లై ఒళ్ళు నిల్లు తుదకు గోవింద కొట్టెడు వాడు



రాముని కాదని రావణు గొలిచే రక్కెసబుధ్ధుల వాడు

తామసత్వమున కన్నుగానక తప్పులు చేసెడి వాడు



వేరు దైవముల నెన్నుచు హరిపై విముఖత గల్గిన వాడు

శ్రీరాముని నిజతత్వ మెఱుంగక చెడిపోవుచు నున్నాడు


అంతకన్నను కావలసిన దన నయ్యా యింకేమున్నది


అంతకన్నను కావలసిన దన నయ్యా యింకేమున్నది

అంతకన్నను కోరదగినదన నయ్యా యింకేమున్నది



హరిసేవనమే మీకెల్లప్పుడు నానందముగా తోచినచో

హరికీర్తనమం దెల్లప్పుడు మీ కత్యుత్సాహము తోచినచో

హరినామామృత మెల్లప్పుడు మీకతిమధురముగ తోచినచో

హరేరామ యని హరేకృష్ణ యని యనుటే గొప్పగ తోచినచో



హరితీర్ధములను దర్శించుట మీ కానందంబుగ తోచినచో

హరిచరితములను చదువుటలో మీ కత్యుత్సాహము తోచినచో

హరిని స్మరించుట యెల్లప్పుడు మీ కతిమధురముగ తోచినచో

హరేరామ యని హరేకృష్ణ యని నిరతము పాడగ తోచినచో



హరిభక్తులను దర్శించుట మీ కానందంబుగ తోచినచో

హరిభక్తుల సేవించుటలో మీ కత్యుత్సాహము తోచినచో

హరిభక్తుల సద్బోధలు విన మీ కతిమధురముగ తోచినచో

హరేరామ యన హరేకృష్ణ యన నాత్మానందము తోచినచో


11, మార్చి 2020, బుధవారం

ఆరగింపవో మాయప్ప యివే పేరిన నేతులు పెరుగులును - అన్నమయ్య సంకీర్తన


ఆరగింపవో మాయప్ప యివే
పేరిన నేతులు పెరుగులును

తేనెలు జున్నులు తెంకాయ పాలును
ఆనవాలు వెన్నట్లును
నూనె బూరెలును నురుగులు వడలును
పానకములు బహుఫలములును

పరమాన్నంబులు పంచదారలును
అరిసెలు గారెలు నవుగులును
కరజికాయలును ఖండమండెగలు
పరిపరివిధముల భక్ష్యముల

కడుమధురంబగు కమ్మఁబూరణపుఁ
గుడుములు నిడ్డెన కుడుములును
సుడిగొను నప్పాలు సుకినప్పాలును
పొడి బెల్లముతోఁ బొరఁటుచును

కాయపు రుచులకు గనియగు మిరియపుఁ
గాయలు నేలకి కాయలును
పాయరాని యంబాళపుఁగాయలు
నాయతమగు దధ్యన్నములు

ఒడికవుఁ గూరలు నొలుపుఁ బప్పులును
అడియాలపు రాజాన్నములు
బడిబడిఁ గనకపుఁ బళ్ళెరములతోఁ
గడువేడుక వేంకటరమణా

ఇది ఆరవసంపుటం లోని సంకీర్తనం. ఇందులో, అన్నమాచార్యుల వారు వేంకటరమణుడికి ఆరగింపు నివేదిస్తున్నారు. చాలా భక్క్ష్య భోజ్యాదికాన్ని ప్రస్తావిస్తున్నారు. కొన్నింటిని చూదాం.

ముందుగా ఒక మాట.

ఈ సంకీర్తనం నాకు ఆర్కీవ్ డాట ఆర్గ్ లోనూయూట్యూబ్‍ లోనూ కనిపించింది. ఇది సుశీల, నాగేశ్వరనాయుడు గార్లు ఆలపించింది.  ఆపాతమధురమైన సుశీల గాత్రం గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాలా? నాయుడు గారి గళం కూడా బాగుంది. ఐతే అదనంగా ఆరగింపవయ్యా అంటూ తరచూ వారి గానంలో వాడుక చేయటం నాకైతే అభ్యంతరం చెప్పదగిన విషయంగా అనిపించింది.  అదీకాక నాయుడు గారు పాటను పల్లవితో మొదలు పెడుతూ ఆరగించవయ్యా అన్నారు. ఏదో ఒక మాటనే వాడుక చేయాలి కదా అన్నది మరొక అభ్యంతరం.  అన్నమయ్య ఆరగింపవో అన్నప్పుడు పాటలో ఆద్యంతం అదే మాటను వాడుక చేయాలి. లేక పోతే మనం అన్నమయ్యకు మెఱుగులు దిద్ది ఆయనకే విద్య నేర్పినట్లు ఎబ్బెట్టుగా ఉంటుంది కదా.

ఈ సంకీర్తనలంలో అన్నమాచార్యుల వారు కాయపు రుచులకు గనియగు మిరియపుఁ
గాయలు అని మిరపకాయలను ప్రశంశించి చెప్పటం గమనించండి.

అన్నమయ్య జీవించిన కాలం మే 9, 1408 నుండి ఫిబ్రవరి 23, 1503 వరకు. ఈ సమాచారం వికీపీడియా నుండి స్వీకరించాను. అలాగే వికీపీడియాలో మిరపకాయ సమాచారం చూదాం. ఆపేజీలో "1493లో వెస్టిండీస్‌కి రెండో నౌకాయానం చేసిన కొలంబస్‌కు ఫిజీషియన్ అయిన డిగో అల్వరేజ్ చన్కా, మొట్టమొదటగా మిరపకాయలను స్పెయిన్‌కు తీసుకొని పోవడంతో పాటు వాటి వైద్యపరమైన ప్రభావాల గురించి 1494లో అక్షరబద్దం చేశారు." అనీ, ఆ తరువాత "స్పెయిన్ నుంచి మిరపకాయలను పొందిన పోర్చుగీస్ వీటిని భారతదేశంలో సాగుచేయడం సైతం మిరప అనేది అన్ని దేశాలకు విస్తరించడానికి మరో ముఖ్యమైన కారణంగా నిలిచింది"  అనీ చూడవచ్చును. వికీపీడీయా ప్రకారం మిరపకాయలు మొదట భారతదేశంలోని పోర్చుగీసు కాలనీలకూ ఆతరువాత మెల్లగా ఇతర ప్రాంతాలకూ విస్తరించాయి.

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య నేరుగా మిరియపు కాయలు అని మిరపకాయలను పేర్కొన్నారు కదా,  భారతదేశంలోని ప్రవేశించిన మిరపకాయ కేవలం 1494 - 1503 మధ్యకాలంలో తిరుమల దాకా వ్యాపించటం అంత నమ్మశక్యం కాదు. పైగా విశ్వామిత్రసృష్టి అని మనవాళ్ళు దూరం పెట్టకుండానూ, ఆగమశాస్తం తాలూకు అభ్యంతరాలు దాటుకొని పూజారుల మడి ఇళ్ళలో దేవుడి ప్రసాదంలోనికి అంత త్వరగా మిరపకాయలు దూరగలవా? మీరే ఆలోచించండి. నాకైతే నమ్మకం లేదు. బహుశః మిరపకాయలు ఆ పోర్చుగీసు వాళ్ళు పట్టుకొని రాకముందే మనదేశంలో వాడకంలోంకి వచ్చి ఉండవచ్చును అనిపిస్తోంది నాకు.

ఈ కీర్తనలో తెంకాయ అన్నమాట కనిపిస్తుంది. తెంకాయ అంటే టెంకాయ అన్నమాట, తెన్ అంటే దక్షిణాది అని అర్ధం. దక్షిణప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుందని కాబోలు ఈపేరు. అన్నట్లు తెనుగు అన్న మాటలో తెన్ కూడా ఇదే నట.

కరజికాయలు అన్నమాట కూడా ఉందిక్కడ. ఇప్పుడు మనం కజ్జికాయలు అంటున్నాం కాని పూర్వరూపం కరజికాయలు  అన్నమాట.

ఇక్కడ అంబాళపు కాయలు కనిపిస్తున్నాయి కదా అవి అడవిమామిడి లేదా నల్లమామిడి పండ్లు అన్నమాట. ఈ చెట్టును శాస్త్రీయంగా Spondias mangifera అంటారు.

ఇప్పుడందరూ ఇడ్లీ అని అరవమాటకు పెద్దపీట వేసేస్తున్నారు కాని మొన్నమొన్నటి వరకూ ఇడ్డెన్లు అనే అనే వాళ్ళం.

ఖండమండిగెలు అంటే పాలూ చక్కర గోధుమపిండితో చేసే భక్ష్యం అట. బహుశః మన గోరుమీటీల వంటివేమో.

ఈ సంకీర్తనాన్ని అన్నమయ్య బ్లాగులో కూడా చూడవచ్చును.

10, మార్చి 2020, మంగళవారం

ఊరూరా వెలసినట్టి శ్రీరాముడు వీడు కోరికోరి చేరు వారి కొంగుబంగరు


ఊరూరా వెలసినట్టి శ్రీరాముడు

వీడు కోరికోరి చేరువారి కొంగుబంగరు



మన యెదుట ననిశ ముండు మంచి చేయుచుండు

మనసులలో నిలిచియుండు మనవాడై యుండు

చెనటుల శిక్షించుచుండు జనుల నేలుచుండు

తన భక్తుల నెల్లపుడు తనర బ్రోచుచుండు



అడుగడుగున తోడుండు నాపదల కడ్డుండు

అడిగినట్టి వరములిచ్చి యాదుకొనుచు నుండు

పడనీయడు వేదనలు చెడనీయడు బ్రతుకులు

వడిగా కరుణించి యపవర్గ మిచ్చుచుండు



వాడవాడ లందు రామ భజన నడచుచుండు

వేడుక రాముని పాటలు పాడుచుందు రందరు

వాడుకగా విభుని గుడికి వచ్చుచుందు రందరు

చూడ రామభక్తులతో సొంపారు నూళ్ళన్నియు


9, మార్చి 2020, సోమవారం

చింతలన్ని తీర్చును శ్రీరాముడు నిశ్చింత చేకూర్చును సీతారాముడు


చింతలన్ని తీర్చును శ్రీరాముడు ని

శ్చింత చేకూర్చును సీతారాముడు



పిల్లకు పెళ్ళెప్పుడని తల్లికి చింత

విల్లెత్తెడు వాడేడని విభునకు చింత

విల్లెత్తుట కష్టమనుచు వీరుల చింత

విల్లు విరిచి చింతలు రఘువీరుడు తీర్చె



తరుణి చేతి వరమాలకు ధన్యత చింత

పురమునకు రాచబిడ్డ పరిణయ చింత

హరిస్పర్శకు హరునివింటి కాయెను చింత

హరి మన రఘువీరు డివి యన్నియు దీర్చె



పరశురాము డచ్చోటికి వచ్చుట చింత

వరుని కయ్యమాడ బిలువ ప్రబలెను చింత

హరిధనువు నెత్తుమనుచు హఠ మొనరింప

మరి  రఘువరు డతని చింత మాన్పి పంపెను


ఎంతో‌ మంచి దేవుడండీ ఈరాముడు


ఎంతో‌ మంచి దేవుడండీ ఈరాముడు వాడు

చింతలన్ని చిటికెలోన చెదరగొట్టును



కడుపుతీపి వలన బొందె కైకమ్మ చింతను

యడిగినది పడతి మగని నడుగరానివి

ఒడయ డౌను కాదనక యుర్విని గూల

వడిగ తల్లి కోర్కె దీర్చ నడవి కేగెను



ఆపైన భరతున కంతు లేని చింతాయె

కాపాడు మనుచు వచ్చి కాళ్ళను బడియె

శ్రీపాదుని పాదుకలను శిరసున దాల్చి

తాపోపశమన మాయె తమ్మున కపుడు



రాముడు పురమందు లేక ప్రజలకు చింతాయె

రాముడు పాదుకల నొసగి రక్షణ గొలుప

భూమి నెల్ల వారలును పొంది రూరట

స్వామి వలన చింత దీర సంతసించిరి



8, మార్చి 2020, ఆదివారం

రామ రామ రామ రామ రామ రామ రవికులసోమ


రామ రామ రామ రామ

రామ రామ రవికులసోమ



శ్రీవిష్ణురూప రామ రామ శ్రీరమణీప్రియ రామ రామ

దేవగణార్చిత రామ రామ దీనజనావన రామ రామ

భూవలయాధిప రామ రామ భూరిప్రతాప రామ రామ

రావణమర్దన రామ రామ రాజలలామ రామ రామ



భూమిసుతావర రామ రామ పురుషోత్తమ హరి రామ రామ

కామితవరద రామ రామ కమలదళేక్షణ రామ రామ

ప్రేమస్వరూప రామ రామ వేదాంతవేద్య రామ రామ

తామసహరణ రామ రామ ధర్మస్వరూప రామ రామ



కరుణాభరణా రామ రామ కలుషనివారణ రామ రామ

నిరుపమవిగ్రహ రామ రామ తరణికులేశ్వర రామ రామ

వరదారక హరి రామ రామ భక్తజనప్రియ రామ రామ

హరి గోవింద రామ రామ అపవర్గప్రద రామ రామ


హరికి చేయనట్టి పూజ లన్నియును వృథా వృథా


హరికి చేయనట్టి పూజ లన్నియును వృథా వృథా

హరి తత్త్వము యోచించ నట్టి బ్రతుకు వృథా వృథా



హరి పురాణములు చదువ నట్టి బ్రతుకు వృథా వృథా

హరి భక్తుల కూడిమాడ నట్టి బ్రతుకు వృథా వృథా

హరి కథలను విన నొల్ల నట్టి బ్రతుకు వృథా వృథా

హరిని తలపని కాల మంతయును వృథా వృథా



హరికి నివేదితము కాని యాహారము వృథా వృథా

హరినామము పలుకకుండు నట్టి నాల్క వృథా వృథా

హరితీర్థము లందు తిరుగ నట్టి తనువు వృథా వృథా

హరిభక్తి విరహితమై నట్టి జన్మ వృథా వృథా



హరిని తెలుపనట్టి చదువు లన్నియును వృథా వృథా

హరిని రాముడనుచు తెలియ నట్టి బుధ్ధి వృథా వృథా

హరికన్యము తలచు నట్టి యతని తెలివి వృథా వృథా

హరిసంకీర్తనము లేనట్టి దినము వృథా వృథా

సత్యము నెఱిగించవయ్య చక్కగాను భృత్యులము మాకు కనువిప్పుగాను


సత్యము నెఱిగించవయ్య చక్కగాను

భృత్యులము మాకు కనువిప్పుగాను



నీ కన్య మసత్యమని నీవొకడవె సత్యమని

మాకు తెలియజెప్ప వయ్య మంచిగాను

లోకుల మజ్ఞానులము మాకేమి తెలియును

నీ కరుణ వలన మాకు నిజము తెలియును



హరిమయము కాని ద్రవ్యమణుమాత్రము లేదని

పరమభాగవతులు చెప్ప పలుకు విందుము

మరి విశ్వమంతయు నీవై పరిఢవిల్లు చుండ

అరయ నే దసత్యమనుచు నెఱుగ వలయును



దశరథాత్మజుడవగుచు దయతోడ తోచితివి

విశదపరచినావు ధర్మ వివరమెల్ల

వశవర్తుల మగు మాకు పరగ నీసంశయము

ప్రశమితముగ చేయవయ్య బాగు గాను

7, మార్చి 2020, శనివారం

తాపసివై వనములకు తరలు వేళ చాపమేల శ్రీరామచంద్ర నీకిపుడు

తాపసివై యడవులకు తరలు వేళ

చాపమేల శ్రీరామచంద్ర నీ కిపుడు



వనవాసము చేయవలయు ననగానే సిధ్ధమని

ఘనుడ నారచీరలను కట్టుకొన్నావే

పనిగొని మర్రి పాలు పట్టించి తలనిండుగ

ముని వలె వేషమును వేసి వనములో జొచ్చితివే



నరుడవై వచ్చినట్టి నారాయణుండ వని

హరు డెఱుగును బ్రహ్మాదు లంద లెఱుగుదురు

మరి నీవది యెరుగవే శరశరాసనంబుల

నిరసించవు విపినంబుల నీవు జొచ్చునపుడు



వనజేక్షణ వనములను మునులకు నిష్కంటక

మొనరింపగ వచ్చునని యోచించితివో

వనముల కాపురమె కాని వానప్రస్థాశ్రమమని

పినతల్లియు విధించ లేదని నీవు తలచితివో

6, మార్చి 2020, శుక్రవారం

వీని పేరు రాముడు వీడు నా దేవుడు


వీని పేరు రాముడు వీడు నా దేవుడు

తానే నా చేయు పట్టి దయచూపెను



అంతులేని భవజలధి యందున్న వాడను

చింతలపాలైన వాడ స్నేహితులార

యెంతో దయచూపి వేగ నిచ్చె కైదోడు నాకు

వింత గాదె మున్ను సేవింపని నన్ను గాచె



వచ్చి చేయిచ్చి మృదు వచనంబుల నాడి

మెచ్చి తన నామ మంత్ర మిచ్చెనండి

అచ్చముగ నవ్యాజమౌ నట్టి కారుణ్యము కాక

ముచ్చటగా చేరదీయ వచ్చుట నేమందుము



ఎన్ని జన్మముల బంధమిది యెట్లెఱుగుదు

నన్నియు బాగుగ నెఱుగు నతడొక్కడే

విన్నాడా రామదేవు డున్నాడు నావాడని

యెన్నడును  దండధరుడు నన్ను జూడ రాడు


5, మార్చి 2020, గురువారం

రామకోవెల కేగుదమా రామభజన చేయుదమా


రామకోవెల కేగుదమా రామభజన చేయుదమా

రామా రామా రామా యనుచు  రామకృపనే పొందుదమా


ప్రీతిగ మన గుడిలో నున్న ఖ్యాతి గలిగిన దేవుళ్ళు

సీతారామలక్ష్మణుల సేవలతో తరించుదమా

భూతలవాసుల కందరకు పురుషోత్తముని కొలువొకటే

చేతోమోదము గూర్చునది శ్రీకైవల్యము చేర్చునది



రామభక్తుల చేరుదమా  రామవైభవ మెఱుగుదమా

రామగాథలు పాడుదమా  రామతత్త్వము నెఱుగుదమా

రామకీర్తిని పొగడుదమా  రామనామము చేయుదమా

రామబ్రహ్మోపాసనమే రక్తి ముక్తి దాయకము



రామభజన చేసినచో పామరత్వము తొలగు కదా

రామభజన చేసినచో కామితమే సిద్ధించు కదా

రామభజన చేసినచో కామక్రోధము లణగు కదా

రామభజన చేసినచో రాముడు సంతోషించు కదా



28, ఫిబ్రవరి 2020, శుక్రవారం

ఎవరో వారెవరో నా చెవిలో నిటు లూదిరి అవు నతడే హరి యతని నాశ్రయించు మనిరి


ఎవరో వారెవరో నా చెవిలో నిటు లూదిరి

అవు నతడే హరి యతని నాశ్రయించు మనిరి



అది కలయో మరి నిజమో యని తెలియని దాయెను

ఇదియది యని తెలియని స్థితి యుదితమాయె నంతట

ఎదుటనె గని శుభమూర్తిని యెఱిగితి భువనేశుని

మది నేలెడు రాముని తిరుమల వేంకటేశ్వరుని



సదయుని చిన్మూర్తిని గని చాల సంభ్రమించితిని

హృదయ ముప్పొంగ నతని పదములపై వ్రాలితిని

పదునాలుగు భువనములకు ప్రభువును చిరునగవుల

పెదవి విప్పి పలికె కొన్ని మధురమధుర వాక్యములు



అతివత్సలు డగు శేషుడు నంతట నా కగుపడగ

అతని తోడ తిరిగి కొన్ని యపురూపము లరసితిని

అతడు చెప్ప నెఱిగికొంటి నవి నాకు తొల్లిటివని

హితవు లతని వలన విని స్మృతి నెఱిగితి నపుడు



తెలిసికొనిన సంగతులను తలచుకొనిన సుఖమగు

పలుకుల నీ సంఘటనను తెలుపనగు నటు లయ్యు

తెలుప లేను విశదముగను తెలుపెద నొక మాటను

తెలిపెదను సుజనులార మలు పొకటి రానున్నది


27, ఫిబ్రవరి 2020, గురువారం

మానలేడు మానలేడు మంకుతనము చూడుడు తాను చచ్చి పుట్టి చచ్చి పుట్టి మరల చచ్చును


మానలేడు మానలేడు మంకుతనము చూడుడు

తాను చచ్చి పుట్టి చచ్చి పుట్టి మరల చచ్చును



ఒకడు లక్షజన్మ లెత్తు నొక్కింతయు తెలియ లే

డకట యిట్లు పుట్టి చచ్చు టనెడు క్రీడ యాగదని

ఒక నాటికి ప్రళయమగుటయును నది యాగుటయును

సకలేశ్వరు నాజ్ఞ వలన జరుగుదాక యది యంతే



ఒకడు లక్షజన్మ లెత్తి యురక పుట్టి చచ్చుటలో

సుకమే లేదని తెలిసియు నకట యుపాయ మెఱుగడు

ఒక నాటికి రామనామ ముధ్ధరించ వచ్చును

ప్రకటితమై యుపాయము వానికి భాసించు దాక



ఒకడు లక్షజన్మ లెత్తి యొక చక్కని జ్ఞానము

ప్రకటితమై యార్తితో ప్రభో శ్రీరామచంద్ర

యిక చాలును చాలునయ్యా యిట్లు పైకి క్రిందికి

వెకలి నగుచు తిరుగ లేను విడిపించు మను నన్యుడు


26, ఫిబ్రవరి 2020, బుధవారం

చక్కనివాడ వైన జానకీరామ నీకు మ్రొక్కేము మునిజన మోహన రామ


చక్కనివాడ వైన జానకీరామ నీకు

మ్రొక్కేము మునిజనమోహన రామ



సకలలోకరక్షక సాకేతపురవిహార

వికచకమలదళేక్షణ ప్రియభాషణ

వికటవిరాధాధినిధన వినిర్జితపౌలస్త్య

ముకుళిత హస్తములతో మ్రొక్కేమయ్యా



యోగీశ్వరేశ్వర యోగిహృత్పురవిహార

వాగీశప్రముఖవినుతభండన రామా

సాగరగర్వాపహార నాగేంద్రపర్యంక

సాగి మ్రొక్కేము నీకు సర్వేశ్వరా



లోకేశ నారాయణ వైకుంఠపురవిహార

పాకారిప్రముఖసంప్రార్థిత రామా

శ్రీకరకరుణాలవాల సీతామనోహర

మాకు ప్రసన్నుడవు కమ్ము మా దేవుడా

ఎందు చూచిన మోసమె జనులార అకట యెందు చూచిన దోసమె


ఎందు చూచిన మోసమె జనులార అకట యెందు చూచిన దోసమె

అందరును కలివిషాక్తమైన యన్నమే భుజియించు చుండగ



అరయ నెనుబది నాల్గులక్షల పరమచిత్రము లైన జీవుల

హరికుమారుడు సృష్టి చేసెను నరుల మిన్నగ నిర్ణయించెను

నరుల కిచ్చెను స్వేఛ్చ తమకు నచ్చినట్లుగ బ్రతుకు గడుపగ

హరిహరీ యపుడేమి జరిగెను నరులు క్రమముగ దారితప్పిరి



ఏల దారిని తప్పిరంటే యేమి చెప్పగ వచ్చునయ్యా

కాలమా కలియుగము కలికి జాలి గీలీ యేమి గలదు

నేలపై గల నరుల బుధ్ధుల నీచమార్గము లందు నడపును

మేలు కీడుగ కీడు మేలుగ మెదలగా జనహృదయములలో



తప్పుచేసెడు తల్లిదండ్రులు తనయులను దండించుచుందురు

తప్పుదారిన బడిన కొడుకులు తల్లిదండ్రుల జంపుచుందురు

తప్పునొప్పును తెలియనేరక తరచు మిత్రుల మోసపుత్తురు

తప్పుడు భర్తలును భార్యలు దారుణంబులు సేయుచుందురు



అక్కడక్కడ విష్ణుభక్తులు నక్కజంబుగ మొలచుచుందురు

మొక్కవోని ధైర్యమూని చక్కగా హరి సేవనుందురు

నిక్కముగ శ్రీరామనామము నెక్కుడుగ ద్యానించుచుందురు

తక్కిన జను లెల్ల మాయదారి బ్రతుకుల నీడ్చుచుందురు



25, ఫిబ్రవరి 2020, మంగళవారం

రామచంద్రా అంటే ముక్తి రాకపోయేనా లేక రామనామ మనగ మనసు రాకపోయేనా


రామచంద్రా అంటే ముక్తి రాకపోయేనా లేక

రామనామ మనగ మనసు రాకపోయేనా



ఇంత సులభోపాయము నేల విడచి జనులెల్ల

చింతలపా లగుచు నుండి చెడిపోవుచున్నారో

యెంత యోచించినను సుంతైనను బోధపడదు

పంతగించి కలి వీరిని పట్టి లాగు చున్నదా



సులభమైన నామమే సుందరమగు నామమే

పలికినంతనే యొడలు పులకరించు నామమే

పలుక లేరు నిముషమైన భగవంతుని నామము

కలి యంతగ వీరి నకట కట్టి వేయు చున్నదా



హాయిగ శ్రీ రామరామ యనలేని జనావళికి

మాయ తొలగు టెప్పటికో మరి యెవ్వరి కెఱుక

మాయామానుషవేష మహిమ చేయవేని యీ

మాయాదారి కలి యాటలు మాయమగు టున్నదా


24, ఫిబ్రవరి 2020, సోమవారం

రాముడవు నీవు రమ్యగుణధాముడవు కామక్రోధాధిక కలుషవిదూరుడవు


రాముడవు నీవు రమ్యగుణధాముడవు

కామక్రోధాధిక కలుషవిదూరుడవు



ఇనకుల దీపనుడవు నిందీవరాక్షుడవు

మనసిజ కోటికోటి మహితస్వరూపుడవు

జనపతుల కులములో చాల విఖ్యాతుడవు

వనజాక్షి జానకికి ప్రాణాధికుడవు



మంగళాకారుడవు మంగళ దాయకుడవు

సంగవిహీనుండవు జ్ఞానస్వరూపుడవు

సంగీతలోలుడవు సంప్రదాయజ్నుడవు

శృంగారవతి సీత సేవలందు వాడవు



వీరాధివీరుడవు వేదాంతవేద్యుడవు

కారుణ్యవార్నిధివి కమలాయతాక్షుడవు

నారాయణమూర్తివి ఘోరదనుజహంతవు

స్త్రీరత్నము మాతల్లి సీతమ్మ పెనిమిటివి



హరిని గూర్చి పలుకుదురా హరి భజనలు చేయుదురా హరిని నమ్మి యుందురా యంతే చాలు రండు


హరిని గూర్చి పలుకుదురా హరి భజనలు చేయుదురా

హరిని నమ్మి యుందురా యంతే చాలు రండు



మావలె హరిభక్తు లైతే మాజాతి వారలే

సేవనారతులము శ్రీహరి కెపుడు

భావించి లోలో పరమభాగవతోత్తము లిపుడు

శ్రీవల్లభు గూర్చి పలుక చెవులొగ్గుదమా



హరి కన్నను మీకు మాకు నతిముఖ్యు లెవ్వరు

హరిభజనలు చేయుదమా అందర మిపుడు

హరి వినా మోక్షమిచ్చు నట్టి దైవము లేడు

హరి మనకై రాము డనగ ధరపై వెలసె



సీతారాములు సేవలో చేతులు కలుపుదమా

వాతాత్మజుడు మెచ్చ ప్రజలు మెచ్చగ

ఖ్యాతిగల విభుని మహిమ గట్టిగ చాటుదమా

ప్రీతుడగుచు  రామచంద్ర విభుడు మెచ్చగ


ఏ రోగమైన గాని యిదే మందు మీరెల్లరు సేవించ మేలైన మందు


ఏ రోగమైన గాని యిదే మందు

మీరెల్లరు సేవించ మేలైన మందు



మూడు తాపములు మిమ్ము ముప్పిరిగొనిన

వాడుకగా పెద్దలిచ్చు భలే గొప్ప మందు

పాడు చేదురుచి లేని భలే మంచి మందు

వేడుకగా సేవించ వీలైన దీమందు



ఆరు జబ్బు లొకసారిగ నధికమైనను

పారిపోవు నట్లు చేయు భలే గొప్ప మందు

క్షీరాన్నము కన్న మామంచి తీపి మందు

ఈరేడు లోకంబుల పేరుగల దీమందు



రండి రండి దీని పేరు రామనామము

పండితులకు పామరులకు పసందైన మందు

మొండి భవరోగమునకు ముఖ్యమైన మందు

పండించి జీవితములు బాగుచేయు మందు

పొందరే శ్రీరామభజ నానందము మీరందరు అందుకొనరే హాయిగా శ్రీహరికటాక్షము నందరు


పొందరే శ్రీరామభజ నానందము మీరందరు

అందుకొనరే హాయిగా శ్రీహరికటాక్షము నందరు



ఎన్ని నేతిమిఠాయిలు భుజియించినా యీ జిహ్వకు

కొన్ని నిముషములే హాయి యన్న మాట మరువక

ఎన్నుకొని శ్రీరామచంద్రుని హెచ్చుగా స్తుతిజేయుచు

మిన్ను ముట్టగ నాడి పాడుచు మీరు హాయిని పొందరే



ఎన్ని సంపద లున్నను మరి యెన్ని పదవు లున్నను

ఎన్నడును నేవెవొ చింతలు నేవేవొ కోర్కుల మధ్యన

నున్న వారలె మీరు బాధల నున్న వారలె గావున

తిన్నగా మీ చిత్తశాంతికి దేవదేవుని వేడరే



ఎన్ని పూజలు చేసి పుణ్య మెన్ని మూటలు కట్టినా

ఎన్నడును శ్రీరామ యనక నెవరి కున్నది మోక్షము

పన్నుగ శ్రీరామచంద్రుని పాదములు సేవించుచు

ఎన్న నలవి కాని సుఖము నెల్ల వేళల బొందరే


హాయిగా శ్రీరామ రామ యనుచు నామ భజనము చేయుటలో సుఖమింతని చెప్పగ వశమా


హాయిగా శ్రీరామ రామ యనుచు నామ భజనము

చేయుటలో సుఖమింతని చెప్పగ నా వశమా



చెప్పగ నా వశమా ఆ శ్రీరామనామ మహిమ

యెప్పటికిని బ్రహ్మయును చెప్పగ లేడే

చెప్ప నేల వేరుగా ఆ చిన్మయు శుభ నామమే

గొప్పదనుచు ముల్లోకము లెప్పుడో యెఱిగినదే



చెప్పగ నా వశమా అది శ్రీహరి నామములలో

గొప్పదనుచు శంకరుడే గొప్పగ చెప్పెను

విప్పరాని మాయముడులు విప్పి జీవు లందరకును

తప్పకుండ మోక్షమిచ్చు గొప్ప నామ మిది కదా



చెప్పగ నా వశమా అది శ్రీహరి సత్కృప దొఱుకగ

నిప్పటికీ జన్మమునకు సిధ్ధించినది

చెప్పరాని యిడుముల బడి చేసిన నా తపమునకు

యెప్పటికిక పుట్ట ననుచు గొప్ప వర మిచ్చు నిదే


హాయిగా భక్తజను లందరు కలసి చేయరే రామభజన తీయతీయగ


హాయిగా భక్తజను లందరు కలసి

చేయరే రామభజన తీయతీయగ



ఎంతవారి కైన నుండు చింతలన్నవి

చింతలు లేనట్టివారు సృష్టిని గలరే

చింతలన్ని తీర్చునట్టి శ్రీరాముడు

చెంతనుండగా భీతిచెంద నేటికి



పరమకృపా మూర్తియైన హరిదయవలన

అరుదైనది నరజన్మ మది దొరకినది

పరమభాగవతుల కిది వరమైనది

హరిని సేవించి మోక్ష మందవలయును



అంతకుడు వచ్చుదాక నాలసించక

సంతసముగ హరిభజనలు సలుపుడయ్య

సంతత శ్రీరామనామ స్మరణ మిచ్చు

నెంత పాపి కైన గాని యిట్టే మోక్షము


23, ఫిబ్రవరి 2020, ఆదివారం

బ్లాగుల్లో తెలుగుపద్యాలూ అచ్చుతప్పులూ...



కొద్ది రోజుల క్రిందట సాహితీనందనం బ్లాగులో నుతజలపూరితంబులగు నూతులు .. అన్న టపాలో చివరన ఇచ్చిన శతకూపాధిక దీర్ఘిక అన్నపద్యంలో చివరి పాదంలోని గణభంగం గురించి నేను ప్రస్తావించటం పైన కొంత రగడ జరిగింది. చాలా వరకు అది అనవసమైన రగడ.


ఆ టపాలో ఇచ్చిన కందంలో చివరి పాదం శతంబున కెక్కు డొక్క సత్యోక్తి నృపా! అని ఉంది. అలా ఉండి ఉండకూడదు. బహుశః శతకంబున కెక్కుడొక్క అని ఉండి ఉండవచ్చును. కందపద్యాల నడక తెలిసిన వారి కెవరికైనా ఇది ఇట్టే మనస్సుకు తోస్తుంది. పాఠశాలా విద్యార్ధులకైనా గణవిభజన చేస్తే ఇందులో ఉన్న దోషం సులువుగానే బోధ పడుతుంది.

నేను తెలుగుసాహిత్య అకాడమీ వారి (1969సం) భోజరాజీయం పుస్తకాన్ని archive.org  నుండి download చేసి చూసాను. ఆపుస్తకం వివరం 2015.386140.bhoojaraajiiyamu.  ఈ పద్య భాగం తిలకించండి అక్కడెలా గున్నదీ



అందుచేత సాహితీనందనం వారు ఈపద్యాన్ని తమబ్లాగులోనికి ఎక్కించేటప్పుడు చిన్న పొరపాటు దొరలింది అనటంలో సందేహం లేదు.  ఐతే ఈపద్య సంఖ్య ఈప్రతిలో 6-92 కాక 6-84. అంటే బ్లాగు వారు చూచిన అచ్చు ప్రతి వేరే అని తేలుతున్నది. అందులో కాని అచ్చుతప్పు ఉంటే ఉండి ఉండవచ్చును. గణభంగాన్ని సాహితీనందనం వారు గమనించి ఉండకపోవచ్చును.

ఐతే అక్కడ ఒక వ్యాఖ్యాత గారు నా మాటలను ఖండిస్తూ అన్న మాటలు చూడండి.

శతంబునకంటె అని ..మహాకవి పద్యంలో వున్నది.. శ్యామలీయం వారు శతకంబని..సవరణ చేయటం సముచితంకాదు.

చిత్రం. మహాకవి పద్యంలో ఎలా ఉన్నదో ఆ వ్యాఖ్యత చూసారా? మహాకవి స్వయంగా గణభంగం చేసారని వారి ఉద్దేశమా?

ఆ తరువాత రగడ మొదలయ్యింది. ఎవరెవరో అనామకులు నోటికి వచ్చింది మాట్లాడారు!  ఆ తరువాత మొదటి వ్యాఖ్యాత మరింత సూటిగా మరొక వ్యాఖ్య చేస్తూ నావి "కోడిగ్రుడ్డుపై ఈకలు పీకటం లాంటి వ్యాఖ్యలు" అన్నారు. ఇలాంటి అజాగళస్తనసగోత్రులను ప్రక్కన పెడదాం.

కాని ఇంకా ముఖ్యమైన విషయం ఒకటి గమనించాలి. తమ బ్లాగులో అచ్చు తప్పు పడటం గురించి తమ యెఱుక లోనికి వచ్చిన తరువాత కూడా సాహితీ నందనం వారు ఆ పద్యంలోని అచ్చుతప్పును సవరించుకొన లేదు.

అంటే ఏమన్న మాట?  సమాధానాన్ని చదువరులే ఆలోచించుకోవలసి ఉంది.

అదే బ్లాగరు గారి చిత్రకవితా ప్రపంచం బ్లాగులో శివస్తుతి అన్న మొన్న 21వ తారీఖు నాటి టపాలో కూచిమంచి తిమ్మకవి వ్రాసిన రసికజనమనోభిరామం లోనుండి ఒక పద్యాన్నిచ్చారు. అందులో కూడా కొన్ని అచ్చుతప్పులున్నాయి. తప్పులు పట్టటం నా ఉద్యోగం కాదు. నా అభిరుచీ కాదు. కాని అవి కనిపిస్తే ఇబ్బందిగా అనిపించటం నా దౌర్భాగ్యం అనుకోండి. దానికి నేనేమీ చేయలేను. పదేపదే అవే తప్పులు చేసే చోట్లకు పోవటం మానటం తప్ప!

అందుచేత చిత్రకవితా ప్రపంచం వారికి ఈరోజు ఒక వ్యాఖ్యను ఉంచాను. అచ్చుతప్పుల గురించి జాగ్రత వహించమని విన్నవించటానికి ఒక లేఖ అది వ్యాససమగ్రత కోసం ఆ లేఖను ఇక్కడ ఉంచుతున్నాను.

మిత్రులు రమణ రాజు గారు,

దయచేసి పద్యాలను ఛందోదోషాలు లేకుండా ప్రచురించండి. మరీ తరచుగా తప్పుపాఠాలు వస్తున్నాయి.

మీకు లభించిన పద్యపాఠాల్లోనే అచ్చుతప్పులు ఉండవచ్చును. లేదా మీరు బ్లాగులో వాటిని వ్రాస్తున్నప్పుడు తప్పులు పడవచ్చును - వాటిని మీరు సరిచూచుకొని ప్రచురించటం చాలా చాలా అవసరం. పద్యం తప్పులతో కనిపిస్తుంటే మనస్సు విలవిల లాడుతుంది.

పొరపాటును మీదృష్టికి తేవటం అందుకే. కాని అలా చేసినందుకు కొందరు నిరసించటమూ, వెక్కిరించటమూ దూషించటమూ చేస్తున్నారు. బ్లాగులోకంలో అవకాశం చూసుకొని ఇతరులను మాటలనే వారికి కొదవలేదని అందరికీ తెలిసిందే.

మీరు కవిత్వం అనీ సాహిత్యం అనీ బ్లాగులకు పేర్లు పెట్టుకున్నారని, ఏదన్నా విషయం ఉంటుందనీ, నాబోంట్లు మీ బ్లాగులకు రావటం. మంచి చెప్పి మాటలు పడటానికి కాదు. మీరు శ్రద్ధతో సరిగా నిర్వహించని పక్షంలో మీబ్లాగులను విసర్జించక తప్పదు.

ప్రస్తుత పద్యాన్ని మీరు ప్రకటించిన పాఠం చూదాం. ఇది సీసపద్యం. మొదటి పాదంలో ప్రధమార్ధం "రవిశశినేత్ర భువనరక్షణమాత్ర" అని ముద్రించారు. రవి-భువ ప్రాసయతి బాగుంది. రవిశశినేత్ర అన్నప్పుడు అది రెండు ఇంద్రగణాలకు సరిపోవటం లేదు కదా! ఉదాహరణకు రవిశశిశుభనేత్ర అన్నారనుకోండి అప్పుడు సరిపోతున్నది. కాని మూలప్రతిలో ఎలాగున్నదో మరి. అలాగే ""విజితశాత్రవగోత్త" అని పడింది ముద్రారాక్షసం "విజితశాత్రవగోత్ర"కు బదులుగా.

మీరు ఎంచుకొన్న సందర్భాలూ ఉదహరిస్తున్న పద్యాలు బాగుంటున్నాయి. కాని పద్యాలను కొంచెం పరిశీలగా చూచి బ్లాగులో వ్రాయండి. ఒక్కొక్క సారి ముద్రిత ప్రతుల్లోనూ తప్పులుంటాయి. తెలుగు పుస్తకాలు కదా! అందరూ వావిళ్ళ వారిలాగూ పండితపరిష్కరణలూ పండితపరిశీలనలనూ చేసి అచ్చువేయరు. అందుచేత జాగ్రత అవసరం. అలాగే బ్లాగులోనికి ఎక్కించేటప్పుడు రకరకాల కారణాలవలన తప్పులు వస్తాయి. కొంచెం ఓపికగా సరిచేసుకొనకపోతే పాఠకులకు ఇబ్బంది. ముఖ్యంగా సాహిత్యాభిమానులకూ, సాహిత్యవిద్యార్ధులకూ ఆ ఇబ్బంది ఎక్కువ.

ఏదో పద్యం కోసం గాలించటమూ అది ఏదో ఒక బ్లాగులోనో మరొకచోటనో దర్శనం ఇవ్వటమూ నాకే చాలా సార్లు అనుభవం ఐనది. ఐతే ఇంచుమించు ప్రతిసందర్భంలోనూ ఆ పద్యాన్ని అనేకులు తప్పుపాఠంతో ప్రచురించటమూ గమనికకు వచ్చింది. ఉత్సాహానికి వారలను అభినందించవలసిందే ఐనా, నిర్లక్ష్యానికి తప్పుపట్టకుండా ఉండటం సాధ్యం కాదు. ముఖ్యంగా అనేకులు ఇలా వెబ్‍లో కనిపించిని ఏదన్నా సరైన పాఠమే అనుకుంటూ ఉన్నారని తెలిసిన తరువాత. అందుచేత మీకు మరొకసారి విన్నపం చేస్తున్నాను. పద్యాల పట్ల కొంచెం ఎక్కువ శ్రధ్ధ తీసుకొని ప్రకటించండి. అందరికీ ఆనందంగా ఉంటుంది.

మీరు ఈ నా సూచనను పట్టించుకొనకపోతే నేను చేయగలిగినది ఏమీ లేదు. మీ బ్లాగు(ల)కు ఒక నమస్కారం పెట్టి ప్రక్కకు పోవటం తప్ప.

చివరిగా ఒకమాట. ఇలా నేను చెప్పటం అసమంజసం అనో పొగరు అనో వ్యాఖ్యానించే వారికి ఒక నమస్కారం. వారితో వాదనకు దిగేందుకు నాకు ఓపికా తీరికా రెండూ లేవు. (దీన్నే పారిపోవటం అంటారని ఎవరన్నా వ్యాఖ్యానించినా నాకు ఇబ్బంది లేదు. నేను చెప్పవలసింది బాధ్యతగా చెప్పాను. అంతవరకే నా పాత్ర)

ధన్యవాదాలు.


అసలు ఆ పద్యం రసికజనమనోభిరామంలో ఎలా ఉన్నదీ అన్నది చూదాం. ఈ పుస్తకం కూడా నాకు archive.org లో లభించింది. ఆ పుస్తకం వివరం  2015.386499.Rasikajanamamobhiramamu.  అ పుస్తకంలో ఉన్న పద్యం ఇలా ఉంది.



ఈ పై పద్యప్రతి వావిళ్ళ వారి 1910వ సంవత్సరంలో ముద్రించిన రసికజనమనోభిరామము లోనిది. 6వ ఆశ్వాసంలోని 177వ పద్యం. వావిళ్ళవారి పుస్తకాల్లో అచ్చుతప్పులు మహా అరుదు. వారి ప్రచురణలను సాహితీలోకం ప్రామాణికంగా పరిగణిస్తుంది. పైన ఉన్న వావిళ్ళ వారి ముద్రణలో పద్యం రవిశశిశిఖినేత్ర అని మొదలైనది. వావిళ్ళ వారి గురించి తెలియని వారు అక్షేపించితే వారికి వావిళ్ళ వారి గురించి బోదించే తీరిక లేదు నాదు.

ఈ వివరం ఇవ్వకపోతే అత్యుత్సాహం కల వ్యాఖ్యాత  గారు మళ్ళా మరొక మహాకవికే నేను వంకలు పెడుతున్నానని అక్షేపించ గలరు. ఇచ్చినా మరేమని ఆక్షేపిస్తారో తెలియదు - అది వేరే సంగతి.

నేను ఈరోజున వ్యాఖ్యలో చెప్పినట్లు తెలుగుపద్యాలను చాలా మంది అచ్చు తప్పులతో తమతమ సైట్లలో ఉంచుతున్నారు. దీని వలన చాలా అనర్ధం జరుగుతున్నది. ఆ వ్యాఖ్యాత వంటి వారు అవే కవుల అసలు పద్యాలని అనుకొంటున్నారు. ఇది దారుణం.

ఒక పద్యం విషయంలో కష్టేఫలి బ్లాగరు శర్మ గారు కూడా ఇలాగే ఇబ్బంది పడ్దారు. వారి మాటల్లోనే చెప్పాలంటే కొంచెం బధ్ధకించి ఒక భారత పద్యాన్నిఇలాగే నెట్‍లో చూచి తీసుకున్నారు. తీరా చూస్తే అందులో గణదోషాలతో ఉంది సాహిత్యం. వారికి మనవి చేస్తే చూసి అప్పుడు భారతం తిరుగవేసి అసలు పాఠాన్ని తమ టపాలో ఉంచారు.

ఆ పద్యం నుతజల పూరితంబులగు నూతులు నూఱిటికంటె.. అన్న నన్నపార్యుని పద్యమే. అది నాకు వేరొక చోట అంటేసాహితీనందనం బ్లాగులో కనిపించింది కాని అక్కడా కొన్ని తప్పులతోనే ఉంది. గరికపాటివారి సైట్‍లో కూడా కొంచెం తప్పుగానే ఉంది. తెలుగువికీ పేజీలో కూడా ఒకతప్పుతో ఉంది. ఇలా చాలా చోట్ల చిన్నాచితకా తప్పులతోనే ఉన్నది. ఈ విషయం మనవి చేయటమూ శర్మ గారు నేరుగా భారతాన్ని సంప్రదించటమూ చేసారు. ఈ సంఘటన గన సంవత్సరం డిసెంబరులో జరిగింది.

అదుచేత అందరు బ్లాగర్లకూ నా సవినయమైన విన్నపం యేమిటంటే దయచేసి ఇతరులను ఉటంకించేటప్పుడు, ముఖ్యంగా కవుల పద్యాలను తమ టపాల్లో ఉంచేటప్పుడు తగిన జాగ్రతలు తీసుకొన వలసింది. అలా చేయటం వలన పాఠకులకూ ఆకవులకూ కూడా న్యాయం చేసిన వారు అవుతారు.

21, ఫిబ్రవరి 2020, శుక్రవారం

అకారాద్యక్షరమాలా శివస్తోత్రమ్


అత్యంతసుఖసంతోషప్రదాయ పరమాత్మనే
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఆత్మరూపాయ వృధ్ధాయ అనుగ్రహపరాయతే
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఇనచంద్రాగ్నినేత్రాయ ఈశ్వరాయ నమోస్తుతే
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఈశానాయచ విఘ్నేశగురవే గురురూపిణే
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఉమానాథాయ శర్వాయ లోకనాథాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఊర్ధ్వలింగాయ పూజ్యాయ దివ్యలింగాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఋగాదివేద వేద్యాయ వేదగమ్యాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఏకానేకస్వరూపాయ  శోకాదివర్జితే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఐశ్వర్యదాయ విశ్వాయ విశ్వసంపూజితే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఓంకార వాచ్యరూపాయ మహాదేవాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఔక్థికప్రీతచిత్తాయ మహారూపాయ తే‌నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

కాలాయ కాలకాలాయ కాలకంఠాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఖగరాడ్వాహసంపూజ్యమానదివ్యాంఘ్రియుగ్మతే
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

గజచర్మాంబరాఛ్ఛాధ్యసుశ్వేతవపుషే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఘోరశ్మశానవాసాయ గతాగతాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

జ్ఞానరూపాయ శాంతాయ ధ్యానగమ్యాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

చంద్రచూడాయ నిత్యాయ లోకప్రియాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఛందోనువాకసంస్త్యుత్య నిజప్రభావతే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

జన్మమృత్యుజరాబాధానివారకాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఝుంకారభ్రామరీయుక్త శ్రీశైలాధిప తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

జ్ఞానగమ్యాయ యజ్ఞాయ వ్యాళరూపాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

టంకటీకాయ త్వష్టాయ త్రికంటకాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఠంకారమేరుకోదండయుక్తహస్తాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

డమరుకసృష్టవాక్ఛాస్త్రమూలసూత్రాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఢంకాతూర్యాదికస్సర్వవాద్యప్రియాయ తే‌నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

నిస్తులాయ ప్రసన్నాయ గిరిధన్వాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

తత్త్వమసీతివాక్యార్థ లక్ష్యరూపాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

స్థాణవే సర్వసేవ్యాయ జంగమాధిప తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

దుఃఖనాశాయ సూక్ష్మాయ మహాకేశాయ తే‌నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ధ్రువాయాభివాద్యాయ హరిణాక్షాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

నృత్యప్రియాయ హైమాయ హరికేశాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

పంచవక్త్రాయ భర్గాయ పరమేశాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

ఫాలనేత్రాయముఖ్యాయ సర్వవాసాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

బలాయ శిపివిష్ఠాయ జటాధరాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

భవాయ భవనాశాయ భూతనాథాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

మహాతపాయ సోమాయ వామదేవాయ తే‌నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

యమగర్వాపహర్తాయ నిరవద్యాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

రుద్రాయ లోహితాక్షాయ బహురశ్మిశ్చ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

లింగాద్యక్షాయ సర్వాయ మహాకర్మాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

విరూపాక్షాయ దక్షాయ వ్యోమకేశాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

శత్రుఘ్నాయ భవఘ్నాయ ధర్మఘ్నఘ్నాయ తే‌నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

షడధ్వాతీతరూపాయ షడాశ్రయాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

సర్వవేదాంత సారాయ సద్యఃప్రసాదినే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

హరాయ లోకథాతాయ హరిప్రియాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

లలాటాక్షాయ వైద్యాయ పరబ్రహ్మాయ తే‌ నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.

క్షేమంకరాయ యోగీంద్రహృన్నివాసాయ తే నమః
నమశ్శివాయ సాంబాయ సర్వేశాయ నమో నమః.



20, ఫిబ్రవరి 2020, గురువారం

పండుగ వచ్చిన గాని భగవంతుడు గుర్తుకు రాని దండుగమారి భక్తజనుల దండే హెచ్చు


పండుగ వచ్చిన గాని భగవంతుడు గుర్తుకు రాని

దండుగమారి భక్తజనుల దండే హెచ్చు



దినదినము డబ్బు దయ్యము వెనుకనే తిరుగుచు

పనిగొని పండుగ నాడే భగవంతుని వద్దకు

ధనవృద్ధి కోసమని తరచితరచి మ్రొక్కగ

చనుదెంచెడు దొంగ భక్తజనులతో గుడులు నిండు



అది లేదని యిది లేదని యనుదినము నేడ్చుచు

అదనుచూచి పండుగ యని ఆత్రముతో వత్తురు

పదేపదే తమకోర్కుల పాఠము వల్లింతురు

హృదయముల కలికమునకు నేని భక్తి యుండదు



నీమముతో నిజభక్తుల నిరంతరము బ్రోచెడు

శ్యామలాంగుడే తమకు సర్వస్వమని యెంచి

ప్రేమతో తమ గుండెలె విడుదులుగా చేసెడు

రామభక్తు లందరకును ప్రతిదినమును పండువే


18, ఫిబ్రవరి 2020, మంగళవారం

ఎంతమాట ఎంతమాట యీశ్వరుడ నీవు చింతలకు నెలవైన జీవుడ నేను



ఎంతమాట ఎంతమాట యీశ్వరుడ నీవు

చింతలకు నెలవైన జీవుడ నేను



పరగ నీకు చెల్లు నహం బ్రహ్మాస్మి యనుటకు

నరుడ నజ్ఞాని నయ్యది నాకు చెల్లదు

పరమబ్రహ్మమవు నీవు పతితజీవుడ నేను

ఉరక మెట్టవేదాంత ముపకరించదు



ఆరయ నేనుందు సంసారార్ణవ మీదుచు

క్షీరార్ణవ మధ్యమున చీకుచింతల

పోరు లేక నీవుందువు పురుషోత్తమ రామ

నారాయణ నీతోడ నాకు పోలికా



పాముపా మంటే నేను పరుగో పరుగు పెద్ద

పాము మీదనే ప్రక్క పరచితి వీవు

ఏమో యేదో యెవరో యెందుకన్నారో

రామా నను నీతో పోల్చరాదు కాక రాదు


ఇన్నా యన్నా యెత్తిన జన్మము లెన్నని చెప్పేది యెన్నెన్నెత్తుదు నికమీదట నని యెట్లా చెప్పేది


ఇన్నా యన్నా యెత్తిన జన్మము లెన్నని చెప్పేది

యెన్నెన్నెత్తుదు నికమీదట నని యెట్లా చెప్పేది



దాగుట శక్యమె ప్రారబ్ధంబది తరుమగ జీవునకు

మూగక మానవు కష్టము లన్నవి పుట్టిన పిమ్మటను

నే గడచితి నటువంటి పుట్టువులు నిశ్చయముగ కోట్లు

రాగల జన్మల వివరము లన్నీ రామునకే యెఱుక



భోగలాలసను కరిగిపోయినవి పుట్టువు లెన్నెన్నో

రోగము రొష్టుల ననుభవించుచు సాగిన వెన్నెన్నో

యోగాభ్యాసము మొదలై నప్పటి నుండి యిదెన్నవదో

యే గురుతులు నాకున్న విప్పుడని యేమని చెప్పేది



ఏ సత్కర్మఫలానుభవంబది యిప్పుడు కల్గినదో

భాసమానమై రామనామము పండినదీ బ్రతుకు

చేసెద నిష్ఠగ రామనామమును చిత్తశుధ్ధి తోడ

దాసుడ రాముని కృపగల్గినచో తరియింతును నేను

తగవు లాడెదవా నాతో దశరథతనయా చిరునగవు లొక రెండు విసిరి నను మురిపింతువు


తగవు లాడెదవా నాతో దశరథతనయా చిరు

నగవు లొక రెండు విసిరి నను మురిపింతువు



ఎపుడయ్యా మోక్ష మంటే నేనేమో చెప్పేవు నా

తపన నీ వెరుగనిదా దాటవేసేవు

కుపధములే పట్టితినా కుమతుల దరిజేరితినా

విపరీతము నీతీరని వ్రేలెత్తి చూపితినా



శపథములే చేసితినా చపలత్వము చూపుచు నీ

కపచారము చేసితినా అదరించవు

అపవర్గము నడిగితినా యన్యంబు లడిగితినా

కృపమాలి తగవులకిటు కేరించుచు వచ్చేవు



నృపశేఖర నీయానను నేను కాదంటినా నీ

కపకారము చేయు వాని నగ్గించితినా

యెపుడు నీమాట చొప్పు నేయుందును కాని న

న్నపహసించి తగవులాడి అనందము పొందేవు



వేదపండితులకు ఫించను - కంచి కామకోటి మఠం నుండి.

వేదపండితుల ఫించను - ఈ సదుపాయాన్ని అర్హులైన పండితులకు వివరించండి.

కంచి కామకోటి పీఠాధీశ్వరులైన శ్రీశ్రీశ్రీ జయేంద్ర సరస్వతి స్వామి వారు, వృద్ధులైన (60 ఏళ్ళు దాటిన) వేద పండితులకు, పింఛను మరియు ఆరోగ్య బీమా పథకాన్ని ఆవిష్కరించారు.

ఈ సదుపాయాన్ని, ఏ ప్రాంతం‌వారైనా, ఏ శాఖకు చెందిన వేద పండితులైనా ఉపయోగించుకోవచ్చును. మీరు పంపవలసిన వివరాలు -

పేరు:
పుట్టిన తేది:
వయసు:
గోత్రము:
తండ్రి పేరు:
తల్లి పేరు:
చిరునామా:
ఫొటో:
సెల్ నం:
ఇల్లు‌: (సొంత ఇల్లు) లేదా (అద్దె)
చదివిన వేదం:
పాఠశాల పేరు:
పాఠశాల చిరునామా:
అధ్యాపకుల పేరు:
ఆధార్ కార్డు వివరాలు (కాపీ జతపరచాలి)
వేదం కోర్సు సర్టిఫికేట్‍ (కాపీ జతపరచాలి)

వివరాలు (ఆంగ్లంలో మాత్రమే పంపాలి) పంపవలసిన చిరునామా:

 Shri Ramana Dikshithar,
136.C Solayappan Street, 4th Padithurai, Kumbakonam-612001 ramanadeekshadhar@gmail.com
సెల్ నం: 9443188245.

I,  raghurama murthy  confirm that i talked with sri ramana deekshadhar garu and the above information is correct

గమనిక: ఇది నాకు వాట్సాప్‍లో కొద్దిసేపటీ క్రిందట వచ్చిన సందేశం.  నిజానిజాల నిర్ధారణ కొరకు ప్రయత్నం చేసాను 9443188245 నంబరుకు కాల్ చేసి. ఈ వార్త నిజమే అని తెలిసింది. ఇంకొంచెం స్పష్టత వచ్చింది. ఈ వివరాలను పైన కూడా జోడించాను.


  • వృధ్ధులు అంటే 60 దాటిన వేదపండితులకు మాత్రమే
  • ఆధార్‍ కార్డు కాపీ జతపరచి పంపాలి.
  • వేదం కోర్సు పాసయి ఉండాలి. దాని సర్టిఫికేట్‍ యొక్క కాపీ కూడా జతపరచాలి.
  • ముఖ్యంగా అప్లికేషన్ ఆంగ్లంలో మాత్రమే పంపాలి. తెలుగులో పంపరాదు.



ఏమి చేయ వలయునో మేమేమి చేయవలయునో యేమి చేసి రామచంద్రుని ప్రేమ బడయవచ్చునో


ఏమి చేయ వలయునో మేమేమి చేయవలయునో

యేమి చేసి రామచంద్రుని ప్రేమ బడయవచ్చునో



మొట్టమొదట రామచంద్రుని గట్టిగా నెద నమ్మవలెను

పట్టువదలని కోరికలను గట్టిగా విదిలించవలను

పట్టివదలని సకల దుష్టవాసననలు వదిలించవలెను

పట్టుబట్టి మనసు రాముని పాదములపై నిలుపవలెను



ఎట్టులైనను రాముడే గతి యింక నాకని నమ్మవలెను

చుట్టమతడని దేవుడతడని సుస్థిరముగా నమ్మవలెను

పుట్టిన సద్భుధ్ధి రాముని పుణ్యమేనని నమ్మవలెను

ఎట్టి సందేహములు లేక యెపుడు రాముని నమ్మవలెను



పట్టుదలతో రామసేవా భాగ్యములు సాధించవలెను

గట్టి సంతోషమున రాముని ఘనముగా సేవించవలెను

పట్టువిడువక రామసేవా పథములోనే నడువవలెను

పుట్టువులు చాలింక రామ మోక్షమిమ్మని యడుగవలెను



మందండి మంచి మందు చాల మంచి మందు సందేహము మీకు వలదు చాల చౌక మందు



మందండి మంచి మందు చాల మంచి మందు

సందేహము మీకు వలదు చాల చౌక మందు



వేలకోట్ల మంది సతము  గ్రోలజాలు మందు

మేలుతప్ప కీడులేని మిగులగొప్ప మందు

కాలదోష మసలు లేని మేలురకపు మందు

కాలు నిట్టె తరిమికొట్ట జాలి నట్టి మందు



కందువ నమృతము కన్న ఘనతగల మందు

ఎందరో పెద్దలు సేవించి నట్టి మందు

ఎందరికో మంచి గుణము నిచ్చినట్టి ముందు

బందుగులకు మిత్రులకు పంచదగిన మందు



తామసించు భవరుజను తరిమికొట్టు మందు

నీమ మిదను పానమిదని నియమించని మందు

ప్రేమతోడ నెల్లరు సేవించదగిన మందు

రామనామ మనే ముందు రమ్యమైన మందు


17, ఫిబ్రవరి 2020, సోమవారం

కోరిచేరితి మిదే కోదండరామ కారుణ్యధామ మమ్ము కటాక్షించవే


కోరి చేరితి మిదే కోదండరామ

కారుణ్యధామ మమ్ము కటాక్షించవే



మేలగు కుటుంబమును మేలగు ప్రాభవమును

మేలగు శీలంబును మేలైన చేతలును

మేలెంచు బంధువుల మేలుచేయు మిత్రులను

వాలాయగముగ మాకు ప్రసాదించవే



జయము మంచిపేరును చక్కని సంపదలును

క్రియాకుశలబుద్ధియు దయగల చిత్తంబును

భయములేని బ్రతుకును బహుసుఖజీవనమును

దయచేయుమా మాకు దశరథాత్మజ



పలుకున నీనామము కులుకెడు నాలుకయును

కులుకుచు నీరూపము తలచెడు చిత్తంబును

తలపుల నీతత్త్వము తళుకొత్తు భాగ్యమును

వలయును తండ్రి మాకు వలదన కీవే


16, ఫిబ్రవరి 2020, ఆదివారం

రామచంద్రం భజే రమ్యసద్గుణార్ణవం కామితార్ధదాయకం కళ్యాణకారకం


రామచంద్రం భజే రమ్యసద్గుణార్ణవం

కామితార్ధదాయకం కళ్యాణకారకం



కువలయాక్ష మచ్యుతం కువలయేశనందనం

భువనత్రయ పాలకం పుణ్యఫలవివర్ధకం

సవనసంరక్షకం అవనిజామనోహరం

దివిజవర్గరక్షకం దివిజవైరినాశకం



సకలసుజనపూజితం సకలసంపత్ప్రదం

సకలభక్తపాలకం సకలభువనరంజకం

సకలవిద్యానిధిం సకలమునిజనాశ్రయం

సకలధర్మాశ్రయం సకలసురగణార్చితం



పరమదివ్యవిగ్రహం పరమధర్మవిగ్రహం

పరమశాంతవిగ్రహం పరమవీరవిగ్రహం

పరమదయావారిధిం పరమేశ్వర మనాదిం

పరమసుఖద మవ్యయం పరమపదప్రదాయకం



ఇనకులతిలక నమో నమో ఈశ్వరసన్నుత నమో నమో

మునిజనపూజిత నమో నమో మోక్షవితరణ నమో నమో



శ్రీరఘునాయక నమో నమో సీతారామా నమో నమో

కారుణ్యాలయ నమో నమో కామితవరద నమో నమో

వారిధిబంధన నమో నమో వారిజలోచన నమో నమో

మారజనక హరి నమో నమో మంగళదాయక నమో నమో



ప్రజ్ఞానఘన నమో నమో పాపవినాశన నమో నమో

విజ్ఞానప్రద నమో నమో వీరాగ్రేసర నమో నమో

అజ్ఞానాంతక నమో నమో యజ్ఞస్వరూప నమో నమో

యజ్ఞవివర్ధన నమో నమో యజ్ఞఫలప్రద నమో నమో



భూవలయేశ్వర నమో నమో పుణ్యవివర్ధన నమో నమో

రావణసంహర నమో నమో రమ్యగుణాకర నమో నమో

దేవగణార్చిత నమో నమో దివ్యప్రభావ నమో నమో

పావననామ నమో నమో పాలితకింకర నమోనమో

15, ఫిబ్రవరి 2020, శనివారం

పరబ్రహ్మమే రామభద్రుడై రాగా పరమభక్తు లిదె వచ్చిరి బ్రహ్మాదులు


పరబ్రహ్మమే రామభద్రుడై రాగా
పరమభక్తు లిదె వచ్చిరి బ్రహ్మాదులు

పరమేష్ఠి మున్నె జాంబవంతుండై యుండెను
హరిసేవకు డగుచు నిలువ ధరాతలమున
పరమశివుడు తాను గాలిపట్టియై జనియించె
పరమరామభక్తు డగుచు పరవశింపగ

దేవశిల్పివిశ్వకర్మ తేజరిల్లె నలుడై
దేవవైద్యులైరి మైందద్వివిద వీరులు
దేవగురుడు తారు డగుచు దిగివచ్చెను ధరణికి
వేవెలుంగు సుగ్రీవ కపీంద్రుడాయెను

ధనేశుడును గంధమాదనుడుగా నరుదెంచె
జనియించెను సుషేణుడై ఘనుడు వరుణుడు
జననమందె పర్జన్యుడు శరభుడను వీరుడై
అనవద్యులు వీరందరు హరికి తోడైరి

హరిసంకీర్తన చేయుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా


హరిసంకీర్తన చేయుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరిపై కీర్తన లల్లుట కంటే ఆనందము మరి లేదు కదా

హరిని తలచుచు గడుపుట కంటె  ఆనందము మరి లేదు కదా
హరి పరిసేవన కమరుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరేరామ యని మురియుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరేకృష్ణ యని సోలుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా

హరి శాస్త్రంబుల నరయుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరితీర్థంబుల తిరుగుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరిభక్తులతో కలియుట కంటె  ఆనందము మరి లేదు కదా
హరిని యెడదలో కాంచుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా

హరినామంబులు పలుకుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరిగుణగానము చేయుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరిచరితంబులు చదువుట కంటె ఆనందము మరి లేదు కదా
హరివారై ధరనుండుట కంటే ఆనందము మరి లేదు కదా

ఆజానుబాహుని ఆనందమూర్తిని శ్రీజానకీవిభుని శ్రీరాముని


ఆజానుబాహుని ఆనందమూర్తిని
శ్రీజానకీవిభుని శ్రీరాముని

కపటదనుజారిని  అపవర్గదాతను
నృపవర్గనేతను నీరజాక్షుని
తపనకులనేతను తారకరాముని
సుమతులార మీరు సొంపుగా పొగడరే

అకళంకమూర్తిని సుకుమారగాత్రుని
సకలసురసేవ్యుని సత్యనిరతుని
సకలభువనేశుని సాకేతరాముని
సకలార్తిశమనుని చక్కగా పొగడరే

సుగుణసంపూర్ణుని జగదభిరాముని
నిగమాంతవేద్యుని నిరుపమానుని
జగదేకవీరుని జలధరశ్యాముని
ఖగరాజవాహనుని పొగడరే పొగడరే

14, ఫిబ్రవరి 2020, శుక్రవారం

హాయిగా శ్రీరామ భజన చేయరే సదా మాయదారి గొడవలన్ని మాని చక్కగా


హాయిగా శ్రీరామ భజన చేయరే సదా
మాయదారి గొడవలన్ని మాని చక్కగా

హృదయమునకు రామభజన మెంత చేసినా
ముద మతిశయించు గాక మొగము మొత్తునా
వదలక విషయముల వెంట పరువు లెత్తిన
తుద కవి మిము ముంచకుండ వదిలిపెట్టునా

హరి దయతో దొరకె గదా నరుని వేషము
సిరులు సంపదలను గూర్చి చింత దేనికి
అరచేతను కాసులేక నరుగుదెంచినా
హరిభక్తుల వరియించవె సిరులు స్వయముగ

రామభక్తి ధనము కన్న భూమి నెంచగ
నేమి ధనము కలదు గాన నెల్లవేళల
రామ రామ సీతారామ రఘుకులేశ్వర
స్వామి మాంపాహి యనుచు భజన చేయరే

13, ఫిబ్రవరి 2020, గురువారం

అంతంత మాత్రపు టింతంత మాత్రపు టానందము లవి యెందుకయా


అంతంత మాత్రపు టింతంత మాత్రపు టానందము లవి యెందుకయా
అంతులేని యానందము నిచ్చే హరిభజనము మా కున్నదయా

మనోహరుని మా రామచంద్రుని మనసును తలచుట ఆనందం
అనాథనాథుని యనుపమదయనే యనిశము తలచుట ఆనందం
జననాయకుని జానకిరాముని చక్కగ పొగడుట ఆనందం
పనిగొని రాముని భక్తుల గూడుక భజనలు చేయుట ఆనందం

నారాయణ హరి వామన శ్రీధర నారామా యను టానందం
నారసింహ హరి కేశవ మాధవ నా స్వామీ యను టానందం
శ్రీరామా హరి చింతితార్ధప్రద సీతాపతి యను టానందం
మారజనక హరి మంగళదాయక మా రాఘవ యను టానందం

నారాయణస్తవ మానందం హరి నామభజన పరమానందం
శ్రీరామార్చన మానందం హరి చింతనమే పరమానందం
ఔరౌరా యిటు లానందము హరి యచ్యుతు దయచే నబ్బగను
వేరుగ చెప్పగ నేమిటి కయ్యా విషయానందము లెందుకని

శ్రీరామ భజనమే చేయుచున్నాము మేము దారుణభవవార్నిధిని దాటుచున్నాము


శ్రీరామ భజనమే చేయుచున్నాము మేము
దారుణభవవార్నిధిని దాటుచున్నాము

కలుషాంతకుని హరిని తలచుచున్నాము మేము
కలనైనను వేరొకరిని తలపకున్నాము
తలచినంత వరములిచ్చు దాశరథినే మేము
తలపక వేరొక్కరిని తలప నేమిటికి

మిక్కిలిగ శ్రీహరికే మ్రొక్కుచున్నాము మేము
నిక్కువముగ నన్యులకు మ్రొక్కకున్నాము
మ్రొక్కినంత వరములిచ్చు మోక్షదాయికి మేము
మ్రొక్కక వేరొక్కనికి మ్రొక్క నేమిటికి

అన్నివేళలను హరి యండనున్నాము మేము
దున్నపోతు మీది దొరకు దొరుకకున్నాము
చెన్నుమీఱ భయముదీర్చు శ్రీహరిని మేము
తిన్నగ చేరి వాని నెన్న నేమిటికి

శ్రీరామనామ భజన చేయుచుందుము శ్రీరామచంద్రునే సేవింతుము


శ్రీరామనామ భజన చేయుచుందుము
శ్రీరామచంద్రునే సేవింతుము

శ్రీరామ నామము ఘోరవిపద్వారకము
శ్రీరామ నామము భూరిశుభదాయకము
శ్రీరామ నామము చింతితార్ధదాయకము
శ్రీరామ నామము చింతావినివారకము

శ్రీరామ నామము చిత్తశాంతికారకము
శ్రీరామ నామము నారకభయ వారకము
శ్రీరామ నామము దారుణభవ నాశకము
శ్రీరామ నామము క్షిప్రఫలదాయకము

శ్రీరామ నామము శీఘ్రమోక్షదాయకము
శ్రీరామ నామము శితికంఠోపాసితము
శ్రీరామ నామము సీతాప్రియమంత్రము
శ్రీరామ నామము నారాయణ మంత్రము


12, ఫిబ్రవరి 2020, బుధవారం

పాడరే శ్రీరామభద్రుని కీర్తి ఆడి పాడరే సీతమ్మ పరవశింపగ


పాడరే శ్రీరామభద్రుని కీర్తి ఆడి
పాడరే సీతమ్మ పరవశింపగ

వంతలు సరిచూచుకొని గొంతులు సరిజేసుకొని
అంతకంత కుత్సాహ మతిశయింపగ
చింతితంబు లిచ్చునని చింతలు తొలగించునని
పంతగించి పౌలస్త్యుని పనిబట్టినాడని

దీనజనావనుండని దివ్యప్రభావుండని
జానకీనాథుడండని జ్ఞానస్వరూపుండని
అనందరూపుండని ఆత్మస్వరూపుండని
మౌనిరాజేంద్రహృదయ ధ్యానగమ్యాకృతియని

తాళములు వేయువారు తప్పట్లు కొట్టువారు
మేలుమే లనుచు చాల మెచ్చి పలికెడువారు
ఆలపించ దొరకొనుచు హడావుడి చేయువారు
మీలో చెలరేగగా మిగుల సంతోషముతో

11, ఫిబ్రవరి 2020, మంగళవారం

శ్రీరామ సీతారామ శ్రీరఘురామ నారాయణ వినుమన్న నా యీమాట


శ్రీరామ సీతారామ శ్రీరఘురామ
నారాయణ వినుమన్న నా యీమాట

సేవింపగ సేవింపగ స్థిరముగ నిన్ను
శ్రీవల్లభ బుధ్ధియె దుశ్చింతలు మానె
ఈవంకకు నావంకకు పోవుట లుడిగి
నీవంకకు తిరిగి తాను నిలచిపోయెను

చింతింపగ చింతింపగ శ్రీహరి నిన్ను
చింతలన్ని పారిపోయె చిత్తము నుండి
ఇంతింతై యంతంతై ఈహరి భజన
అంతులేక సాగుచుండె అహర్నిశలును

చేయగా చేయగా హాయిగ భజన
మాయ నన్ను వదలి తానె మరలిపోయె
నీ యపార మైన కృపకు నేను నోచితి
ఆ యపవర్గంబు నిచ్చి యాదరించవె

రారే జనులార రాముని భజనకు మీ రెల్ల రుత్సాహ పూరితులై


రారే జనులార రాముని భజనకు
మీ రెల్ల రుత్సాహ పూరితులై

ఉదితం బైన శ్రధ్ధయె లోన నుత్సాహ ముప్పొంగ జేయగను
నిదురను మాని ప్రతినను బూని నీరజాక్షుని దివ్యభజనకు
సదయుని పైన మధురము లైన చక్కని కీర్తనలను పాడ
కదలి రారే కదిలి రారే కల్యాణరాముని భజనకు

కామము నణచి క్రోధము నణచి కాపాడు రాముని భజనకు
సామాన్యులైన శ్రీమంతు లైన శ్యామసుందరుని భజనకు
మోమాట పడక గర్వించి చెడక ముదమార భజన చేయగను
పామరు లారా పండితు లారా పరుగున రారేల భజనకు

ఇనకులపతియై కువలయపతియై యెసగెడు రాముని భజనకు
తనయుల గూడి తండ్రుల గూడి దయచేయుడీ రామభజనకు
మనసార పాడి రాముని వేడి మైమరచి యాడ భజనకు
జనులార రారే సరగున రారే జానకీ రాముని భజనకు

10, ఫిబ్రవరి 2020, సోమవారం

పాహి శ్రీరామ హరి పతితపావన


పాహి శ్రీరామ హరి పతితపావన
పాహి నారాయణ బంధమోచన

పాహి జగన్నాథ పాపవనదవానల
పాహి దుష్ట సురవిరోధివంశనాశన
పాహి సకలలోకపరిపాలక ప్రభో
పాహి సీతారామచంద్ర భండనభీమ

పాహి సురాసురగణ వందితచరణ
పాహి భక్తసంసేవిత పావనచరణ
పా‌హి నిజసేవక తాపత్రయశమన
పాహి మోహనాశన పరమదయాళో

పాహి కామారిబ్రహ్మప్రముఖసన్నుత
పాహి జన్మజరాదుఃఖభంజన నిపుణ
పాహి జానకీరమణ పావననామ
పాహి పాహి మాం పాహి పట్టాభిరామ